Sıfır Atık Vakfı Plastik Atık Raporu’nu Açıkladı: Atık Yönetimine Bilimsel Yol Haritası

Basın toplantısına Sıfır Atık Vakfı Başkanı ve COP31 Yüksek Düzeyli İklim Şampiyonu Samed Ağırbaş ile İstanbul Valisi Davut Gül katıldı. Toplantıda, raporun temel bulguları, Sıfır Atık vizyonu doğrultusunda hayata geçirilmesi planlanan çalışmalar kamuoyuyla paylaşıldı.

“Alışkanlıklarımızı Dönüştürmezsek Çocuklarımız Doğadan Miras Değil, Plastik Devralacak”

Sıfır Atık Vakfı Başkanı ve COP31 Yüksek Düzeyli İklim Şampiyonu Samed Ağırbaş, Sayın Emine Erdoğan Hanımefendi’nin dünyaya kazandırdığı sıfır atık vizyonunun atıkları yönetmenin ötesinde üretimi yeniden düşünmeyi, tüketimi yeniden tanımlamayı ve kalkınmayı doğayla uyumlu hale getirmeye amaçlayan küresel bir dönüşüm hareketi olduğunu belirterek, “Bugün kamuoyuyla paylaştığımız plastik atık raporu işte bu vizyonun bilimsel temelini oluşturmaktadır. Çünkü bu rapor bize yalnızca plastik miktarını anlatmıyor. Aslında geleceğimizin fotoğrafını gösteriyor. Şunu söylüyor, eğer üretim biçimimizi değiştirmez, tüketim alışkanlıklarımızı dönüştürmez ve atıkları kaynağında azaltmazsak, gelecekte çocuklarımız doğadan miras değil, plastik devralacak” dedi. 

“Dünya Ortalamasından Yüzde 44.9 Fazla Plastik Atık Üretiyoruz”

2000 yılında 234 milyon ton olan plastik kullanımının bugün 460 milyon tona ulaştığını ifade eden Ağırbaş, “Plastik atık miktarı ise aynı dönemde 156 milyon tondan 353 milyon tona yükseldi. Türkiye'de kişi başına plastik atık üretimi 48 kg/yıl ile dünya ortalamasının ne yazık ki yüzde 44,9 üzerinde. Yani biz Türkiye Cumhuriyeti'nde yaşayan vatandaşlar olarak dünya ortalamasının yüzde 44 üzerinde plastik kullanıyoruz ve bu nedenle Sıfır Atık Vakfı olarak plastik kullanımının azaltılmasıyla alakalı topyekun bir seferberlik başlattık ve bu inşallah önümüzdeki süreçte de Türkiye'nin 81 ilinde ve dünyanın 193 ülkesinde uygulayacağımız global bir harekete dönüşecek” ifadelerini kullandı. 

“İstanbul’da Yakın Tarihin En Büyük Plastik Atık Çalıştayını Düzenleyeceğiz”

Toplantıda İstanbul’da gerçekleştirilecek Plastik Atık Çalıştayı’na da değinen Ağırbaş, “Valiliğimiz iş birliğinde 14 bakanlığımızın katılımı ve iş birliğinde 40'tan fazla genel müdürlüğümüzün katılımıyla yine üniversitelerimizin, sivil toplum kuruluşlarımızın ve plastik atık konusunda uzmanların katılımıyla 31 Ağustos-1 Eylül tarihleri arasında İstanbul'da yakın tarihimizin en büyük plastik atık ve atık çalıştayını düzenleyeceğiz” diye konuştu. 

Çalıştay Sonucunda Plastik Eylem Planı Kamuoyuna Duyurulacak

Çalıştayda sorunlara çözüm yolları aranacağını söyleyen Ağırbaş, 5, 10, 15 ve 30 yıllık planların bu programda tartışılarak sonucunda bir plastik eylem planının kamuoyuna duyurulacağını belirtti: 

“Sahada vatandaşımızdan çok farklı talepler alıyoruz, çok farklı şikayetler alıyoruz. Vatandaşlarımızın vicdanını rahatlatacak kararlar alınacağından emin olabilirsiniz. Sıfır Atık Vakfı olarak dünyadaki bütün çevre felaketleriyle, çevre sorunlarıyla alakalı konuları yakından takip ettiğimizi buradan tekrardan ifade etmek istiyorum. 86 milyon vatandaşımızla beraber bütün çevre sorunlarını el ele, omuz omuza çözeceğimize ben inanıyorum.”

"COP31 Başkanımız Murat Kurum Liderliğinde Bu Sürece Hazırlanıyoruz"

Türkiye'nin 9-20 Kasım'da ev sahipliği yapacağı COP31 Zirvesi'ne değinen Ağırbaş, "Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanımız, COP31 Başkanımız Murat Kurum Bey'in liderliğinde bu sürece de hazırlanıyoruz. İnşallah COP31'de Türkiye'de yapılan iyi uygulamaları dünyaya anlatacağız ve dünyanın değişimine, dönüşümüne katkıda bulunacağız. Bu zirve yalnızca iklim değişikliğinin konuşulduğu bir toplantı olmayacak. Dünyanın gerçeklerinin konuşulduğu kaynak verimliliğinin, döngüsel ekonominin, atık yönetiminin ve güncel insani meselelerinin masaya yatırıldığı bir toplantı olarak biz bunu planlıyoruz" dedi. 

“Sıfır Atık ve Çevre Meselesi Dünyanın En Önemli Sorunlarından”

İstanbul Valisi Davut Gül ise Sıfır Atık Hareketi’nin Sayın Emine Erdoğan Hanımefendi’nin ortaya koyduğu vizyonla dünyada ses getirerek karşılık bulduğunu ifade ederek, “Karşısında kimsenin olmadığı, herkesin desteklediği, herkesin sahiplendiği ve olumlu gelişmelerde herkesin yararlandığı, olumsuzlukta da herkesin olumsuz anlamda etkilendiği konular var. Çevre konusu bunların başında geliyor. Marmara depremiyle ilgili hep şey söylenir ki doğrudur; Bir milli güvenlik sorunudur. Sıfır atık meselesi, çevre meselesi de sadece milli güvenlik değil, dünyanın en önemli sorunlarından bir tanesidir” dedi. 

“Sıfır Atık İstanbul’un Köklü Medeniyet Kodlarında Karşılık Bulacaktır”

İstanbul’un sıfır atık ve çevre konularında iyi örneklerin ortaya konulduğu bir şehir olduğunu vurgulayan Gül, “Bizim 60 üniversitemiz, 3 bin civarında okulumuz, 2 milyon 800 bin öğrencimiz var. Sıfır atık toplumda karşılık bulacaksa 170 bin öğretmenimizin rehberliğinde, üniversitelerimizde, okullarımızda. 20 binin üzerinde sivil toplum kuruluşumuzda ve İstanbul'un köklü medeniyet kodlarında karşılık bulacaktır” ifadelerini kullandı. Vali Gül, yapılacak çalışmalar ve uygulamalarla Plastik Atık Raporu’ndaki rakamların iyileşeceğini ifade etti. 

Rapor Bilimsel Veriler Işığında Hazırlandı

Bilimsel veriler ışığında hazırlanan Uluslararası Veriler ve Türkiye Göstergeleriyle Plastik Atık Raporu; küresel ve ulusal ölçekte plastik üretimi, tüketimi, atık yönetimi, geri dönüşüm, plastik kirliliği ve plastik atık ticaretine ilişkin güncel durumu kapsamlı şekilde analiz ederken, Türkiye’nin plastik yönetiminde atması gereken stratejik adımlara yönelik yol haritası ortaya koyuyor.

Raporda, küresel plastik kullanımının son yirmi yılda iki katına yaklaşarak 460 milyon tona ulaştığı, plastik atık miktarının ise 353 milyon tona yükseldiği belirtilirken, oluşan atıkların yalnızca yaklaşık yüzde 9’unun geri dönüştürülebildiğine dikkat çekiliyor. Ayrıca plastik yaşam döngüsünün küresel sera gazı emisyonlarının yaklaşık yüzde 3,3’ünü oluşturduğu vurgulanarak, plastik kirliliğinin yalnızca bir atık yönetimi sorunu değil, aynı zamanda iklim değişikliği ve sürdürülebilir kalkınma açısından kritik bir mesele olduğu ifade ediliyor.

Türkiye’ye Yönelik Kapsamlı Analizler

Raporda Türkiye’ye ilişkin plastik mamul üretimi, kişi başına plastik atık miktarı, nehir kaynaklı plastik deşarjı ve plastik atık ticaretine yönelik kapsamlı analizler de yer aldı. Çalışmada, plastik atıkların bağımsız olarak izlenmesine yönelik veri altyapısının güçlendirilmesi, çevresel risklerin azaltılması ve döngüsel ekonomi yaklaşımının yaygınlaştırılmasına yönelik politika önerileri sunuldu.

Sürdürülebilir Plastik Yönetimi İçin Eylem Alanı

Raporda sürdürülebilir plastik yönetiminin güçlendirilmesi amacıyla temel eylem alanları önerildi:

* Problemli ve gereksiz plastik kullanımının kaynağında azaltılması,

* Ayrı toplama, geri dönüşüm ve güvenli atık yönetimi altyapısının güçlendirilmesi,

* Plastik atıklara yönelik bağımsız resmî istatistik ve izleme sisteminin oluşturulması,

* Nehir, göl, kıyı ve kentsel alanlarda standart izleme mekanizmalarının kurulması,

* Plastik atık ithalatının kalite ve risk esasına göre kademeli olarak yeniden yapılandırılması,

* Geri dönüşüm tesislerinde performans esaslı denetim ve kota sisteminin geliştirilmesi,

* Mali sorumluluk mekanizmalarının güçlendirilerek kaynakların çevresel önceliklere yönlendirilmesi.

Raporda ayrıca 2035 yılına kadar geri kazanım oranının yüzde 60’a yükseltilmesi, kaynağında ayrıştırmanın yaygınlaştırılması, dijital izlenebilirlik sistemlerinin güçlendirilmesi ve Türkiye’nin düşük kaliteli plastik atık ithalatına bağımlılığının azaltılması temel stratejik hedefler arasında gösterildi.

Sıfır Atık Vakfı, Sayın Emine Erdoğan Hanımefendi’nin ortaya koyduğu küresel çevre vizyonu doğrultusunda, bilimsel veriye dayalı politika geliştirme anlayışıyla plastik kirliliğiyle mücadeleye katkı sunmayı, doğal kaynakların korunması ve döngüsel ekonominin güçlendirilmesine yönelik çalışmalarını kararlılıkla sürdürmeye devam edeceğini vurguladı.

PLASTİK ATIK RAPORU İÇİN TIKLAYIN