COP31 Sürecinde Trabzon Sıfır Atık Çalıştayı ile Yerelden Ulusala Uzanan Çevre Vizyonu

Sıfır Atık Hareketi kurucusu, Birleşmiş Milletler Sıfır Atık Yüksek Düzeyli Şahsiyetler Danışma Kurulu Başkanı ve Sıfır Atık Vakfı Onursal Başkanı Sayın Emine Erdoğan Hanımefendi’nin vizyonu ve himayelerinde faaliyetlerini sürdüren Sıfır Atık Vakfı tarafından hayata geçirilen “COP31 Sürecinde Türkiye Sıfır Atık, Çevre ve İklim Değişikliği Çalıştayları” kapsamında düzenlenen Trabzon Sıfır Atık Çalıştayı, 5 Mayıs 2026 tarihinde geniş katılımla gerçekleşti. 

Sıfır Atık Vakfı tarafından Türkiye’nin sürdürülebilir kalkınma hedefleri doğrultusunda gerçekleştirilen Trabzon Sıfır Atık Çalıştayı; Trabzon Valiliği himayesinde, Trabzon Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği İl Müdürlüğü, Trabzon İl Tarım ve Orman Müdürlüğü, Karadeniz Teknik Üniversitesi (KTÜ) ve Trabzon Büyükşehir Belediyesi iş birliği ile il düzeyinde çevre ve insan sağlığının korunması, kaynakların verimli kullanılması, israfın önlenmesi, çevre bilincinin yaygınlaştırılması ve sıfır atık uygulamalarını güçlendirmek için yerel aktörlerin katkılarıyla önemli çıktılar sağladı. 

KTÜ ev sahipliğinde gerçekleşen çalıştayda; Trabzon Vali Yardımcısı Sayın Ercan Öter, Trabzon Büyükşehir Belediyesi Çevre Koruma ve Kontrol Daire Başkanı Sayın Songül Bayrak, Karadeniz Teknik Üniversitesi Rektör Yardımcısı Prof. Dr. Sayın Ömer Faruk Ursavaş, Trabzon İl Tarım ve Orman Müdürü Sayın İsa Kaplan ve Trabzon Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği İl Müdürü Sayın Uğur Korkmaz hitaplarda bulundu.

“Sıfır Atık Hareketi’nin Türkiye İçin Çok Önemli Kazanımları Var”

Trabzon Vali Yardımcısı Ercan Öter, Sayın Emine Erdoğan Hanımefendi’nin öncülüğünde başlatılan Sıfır Atık Hareketi’nin Türkiye’de çok önemli kazanımları olduğunu belirterek, “Sıfır atık meselesini sadece bir çöp ayrıştırma meselesi olarak görmüyoruz. Bunu özellikle havanın kalitesinden suyun kalitesine ve kirliliğine, toprağın kirlenmesine kadar birçok boyutla ele almamız gerektiğini biliyoruz” dedi. 

Trabzon çalıştayı ile gerçekleştirilecek çalışmaların kentte tabana yayılması gerektiğini vurgulayan Öter, birçok proje olduğunu belirterek, “Trabzon Büyükşehir Belediyemizin bir hayvan barınağı var. Özellikle yem üretiminde lokantalardan, otellerden alınan kullanılmayacak yiyeceklerin yeme dönüştürülmesine yönelik çok güzel projeleri var. Bunun gibi nasıl projeler yapabiliriz ve bunun bütçesini nereden bulabiliriz onu tartışmamız lazım. Onunla ilgili projeler geliştirmemiz lazım” diye konuştu. 

“Sorunlar Çok Büyük, Disiplinler Ötesi Bir Yaklaşım Gerekli”

Karadeniz Teknik Üniversitesi Rektör Yardımcısı Prof. Dr. Ömer Faruk Ursavaş, sivil toplum kuruluşlarından basına, akademisyenlerden en üst bürokratik kesime kadar büyük bir gayret olduğunu belirterek, “Sorunlar gerçekten çok büyük sorunlar. Yangın, sel, heyelan bunlar öyle bir kurumun, bir bilim insanının tek başına üstesinden gelebileceği sorunlar değil. Gelebilseydi zaten geliyor olurduk. Mikroplastiklerle baş etmek sadece bir grup araştırmacının ele alıp da üstesinden geleceği sorunlar değil. Gerçekten disiplinler ötesi bir yaklaşımla beraber tüm dünya ülkelerinin vatandaş boyutunda bir araya gelerek bu sorunların üzerinden nasıl gelebileceğini, en azından bu çalıştaydan çıkaracağımız sonuçlarla net bir şekilde ortaya koymamız gerekiyor” dedi. 

“Sıfır Atık Yaklaşımı Yaşam Kültürü Olmalı”

Trabzon Büyükşehir Belediyesi Çevre Koruma ve Kontrol Daire Başkanı Songül Bayrak ise çalıştayın bir toplantıdan ibaret olmaması gerektiğini belirterek, “Bu çalıştaydaki amacımız ilimizdeki çevre, atık ve kaynak yönetimi ile ilgili sorunları birlikte tespit etmek, uygulanabilir çözümler geliştirmek ve bu çözümleri somut hedeflere dönüştürmektir. Sıfır atık yaklaşımı bilindiği gibi yalnızca bir çevre politikası değil, aynı zamanda bir yaşam kültürü olmalıdır. Her küçük adım büyük bir dönüşümün de başlangıcı. Her katkı ise geleceğimize yapılan değerli bir yatırım olacaktır” ifadelerini kullandı. 

“Yağmur Hasadı Projemizi Bu Sene Hayata Geçireceğiz”

Trabzon İl Tarım ve Orman Müdürü İsa Kaplan, Sıfır Atık Projesi kapsamında Tarım ve Orman Bakanlığı tarafındaki su yönetimi ve israfla mücadele çalışmalarına dikkat çekerek, “Eğer bu israfı bireysel olarak ilk başta kendi hanemizde önleyemezsek toplumdan bir şey beklemenin de anlamı yoktur. Bir gömleğin yakasının ters düz edilmesiyle ömrünün yüzde 100 uzadığını, gıda boyasıyla, yani sağlam kök boyalarıyla boyanan bir kotun ömrünün yüzde yüz arttığını, bir ayakkabı tamirinde basit bir tamir ile ayakkabının ömründe yüzde yüz arttığını biliyoruz. Suyu da ergonomik kullanmamız lazım. Yağmur hasadı projemizi bu sene hayata geçireceğiz” dedi. 

“Geri Dönüşüme Giden Atıklarda 2035 Yılı Hedefi Yüzde 60”

Trabzon Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği İl Müdürü Uğur Korkmaz ise, sınırlı kaynakların hızla tükendiğini söyleyerek, “Geçmişe göre günümüzde insan nüfusu ve ihtiyaçları oldukça arttı. Bu nüfusu ve ihtiyaçları karşılayabilmek için doğal olarak sanayileşme ve üretim de arttı. Bunun sonucu olarak atık miktarı ve çeşitliliğinde de oldukça artış meydana gelmiştir. Şu an geçmişe nazaran hava, su doğamız, çevremiz çok daha hızlı bir şekilde kirlenmektedir. Eğer bu hızla gidersek gelecek nesillere yaşanabilir bir çevre bırakamayacağız” ifadelerini kullandı. Sıfır Atık Projesi ile önemli mesafeler kat edildiğini belirten Korkmaz, “2017 yılında geri dönüşüme gönderdiğimiz atık oranı yüzde 13 iken, 2026 yılında bu oranı yüzde 40'a ulaştırmış durumundayız. 2035 yılına kadar da yüzde 60 seviyesine çıkmayı hedefliyoruz” dedi. 

Trabzon’un Çevresel Geleceği İçin Güçlü Bir Yol Haritasının Başlangıcı 

Trabzon Sıfır Atık Çalıştayı ile Karadeniz’in kıyısında, doğanın ritmiyle yaşayan Trabzon’da çevre politikalarının geleceğine yön verecek önemli bir adım atıldı. “Yerelden Ulusala İsraf ve Atık” temasıyla kurgulanan çalıştay, yalnızca bir toplantı olmanın ötesine geçerek kentin çevresel geleceğine dair güçlü bir yol haritasının başlangıç noktası oldu.

Trabzon Çalıştayı’nda Veri Üretimi ve Çözüm Geliştirme Süreçleri Ön Plana Çıktı

Trabzon’da gerçekleştirilen bu kapsamlı buluşma, israfın önlenmesi, atık yönetimi ve kaynak verimliliği gibi kritik başlıkları çok boyutlu bir perspektifle ele aldı. Teknik değerlendirmelerin yanı sıra ekonomik, toplumsal ve kültürel etkilerin de detaylı biçimde tartışıldığı çalıştayda, yerel sorunların ulusal politikalara entegre edilmesini sağlayacak veri üretimi ve çözüm geliştirme süreçleri ön plana çıktı. Böylece Trabzon, yalnızca kendi çevresel önceliklerini belirlemekle kalmayıp, Türkiye genelinde uygulanacak stratejilere katkı sunan aktif bir merkez haline geldi.

Trabzon’un Coğrafi Yapısı, Ekonomik Faaliyetleri ve Sosyo-Kültürel Dinamiklerine Göre Özgün Çözümler

Çalıştay sürecinde kentin coğrafi yapısı, ekonomik faaliyetleri ve sosyo-kültürel dinamikleri dikkate alınarak özgün çözüm modelleri geliştirildi. Gıda israfından su yönetimine, enerji verimliliğinden sanayi üretimine kadar geniş bir yelpazede ele alınan konular, çevresel etkilerin yanı sıra ekonomik sürdürülebilirlik ve toplumsal refah açısından da değerlendirildi. İsrafın yalnızca bir kaynak kaybı değil, aynı zamanda ekosistem üzerinde baskı oluşturan ve gelecek nesillerin yaşam kalitesini doğrudan etkileyen bir unsur olduğu vurgusu, çalıştayın temel yaklaşımını oluşturdu.

İki aşamalı bir modelle yürütülen süreçte, ilk olarak tematik masa çalışmaları aracılığıyla mevcut durum analizleri gerçekleştirildi ve çözüm önerileri geliştirildi. Alanında uzman temsilcilerin yer aldığı bu oturumlarda elde edilen çıktılar, detaylı raporlar halinde kayıt altına alındı. 

Sahada Karşılık Bulabilecek Somut Çıktılar

Çalışmaları toplam 14 tematik masa üzerinden yürütülen çalıştayda; iklim ve afet yönetiminden su verimliliğine, deniz ve kıyı ekosistemlerinden gıda ve üretim döngüsüne kadar pek çok başlık derinlemesine ele alındı. Bunun yanı sıra tüketim alışkanlıkları, enerji ve ulaşım dönüşümü, turizm sektörü, kamusal alan yönetimi ve finansman mekanizmaları gibi alanlarda da kapsamlı değerlendirmeler yapıldı. Her bir masa, uygulanabilir ve ölçülebilir politika önerileri geliştirerek, sahada karşılık bulabilecek somut çıktılar ortaya koydu.

Trabzon’daki bu önemli organizasyon, güçlü bir kurumsal iş birliği modeliyle hayata geçirildi. Valilik himayesinde yürütülen süreçte üniversiteler, ilgili kamu kurumları, yerel yönetimler, sivil toplum kuruluşları, özel sektör temsilcileri ve gönüllüler aktif rol aldı. Bu çok paydaşlı yapı, çevre yönetiminde katılımcılığı ve ortak aklı güçlendiren örnek bir yönetişim modeli olarak öne çıktı.

Çalıştaydan elde edilen tüm veri ve analizler, Sıfır Atık Vakfı koordinasyonunda ulusal politika geliştirme süreçlerine entegre edilmek üzere kayıt altına alındı. Trabzon’da ortaya konan bilgi birikimi, Türkiye genelinde yürütülen sıfır atık stratejilerinin güçlendirilmesine katkı sağlayacak önemli bir referans niteliği taşırken, aynı zamanda uluslararası raporlama süreçleri için de güçlü bir veri altyapısı oluşturdu.

Trabzon Çevresel Yönetimde Aktif ve Dinamik Bir Rol Üstlenecek

Tek seferlik bir etkinliğin ötesine geçen bu model, sürdürülebilirlik, ölçülebilirlik ve izlenebilirlik ilkeleri doğrultusunda kurgulandı. Belirlenen hedeflerin yıl boyunca takip edileceği ve performansların düzenli olarak değerlendirileceği bu yapı sayesinde Trabzon, çevresel yönetimde aktif ve dinamik bir rol üstlenecek. Aynı zamanda ortaya çıkan iyi uygulama örnekleri, diğer iller için de çoğaltılabilir modeller sunacak.

Trabzon’da atılan bu adım, yerelden güç alan ulusal bir dönüşümün somut göstergesi olarak dikkat çekiyor. Sıfır atık vizyonunun sahada karşılık bulduğu bu süreç, yalnızca bugünün değil, geleceğin çevre politikalarını da şekillendirecek nitelikte bir irade ortaya koyuyor. Doğayla uyumlu, kaynaklarını verimli kullanan ve sürdürülebilir bir yaşam anlayışını benimseyen bir Türkiye hedefi, Trabzon’dan yükselen bu güçlü iş birliğiyle bir kez daha somutlaşıyor.

Çalıştay Çıktıları Konferansta Kamuoyu ve Karar Vericilerle Paylaşılacak

Sürecin ikinci aşamasını oluşturacak Trabzon Sıfır Atık Çalıştayı Sonuç Konferansı’nda bu veriler kamuoyu ve karar vericilerle paylaşılarak “İl Sıfır Atık Hedef Belgesi” kamuoyuna sunulacak. Böylece Trabzon’un kısa, orta ve uzun vadeli çevre politikaları somut hedefler çerçevesinde şekillendirilmiş olacak.