Sıfır Atık Yaklaşımı Öğrencilere Sürdürülebilir Sanat Tasarımı Atölyelerinde Uygulamalı Olarak Anlatılıyor

03 Nis 2026

Sıfır Atık Vakfı ve Milli Eğitim Bakanlığı iş birliğiyle, “Sürdürülebilir Sanat Tasarım Programı” kapsamındaki “Sanat ve Tasarım Atölyeleri” ile öğrenciler bitki atıklarıyla sulu boya yapımı ve tekstil atıklarıyla dokuma tasarımı çalışmaları yapıyorlar. 

Sıfır Atık Hareketi’nin kurucusu, Birleşmiş Milletler Sıfır Atık Yüksek Düzeyli Şahsiyetler Danışma Kurulu Başkanı ve Sıfır Atık Vakfı Onursal Başkanı Sayın Emine Erdoğan Hanımefendi’nin vizyonu ve liderliğiyle çalışmalarını sürdüren Sıfır Atık Vakfı, Türkiye’nin sürdürülebilir gelecek vizyonu hedeflerine öncülük ederek çevre bilinci yüksek bireyler yetiştirmek amacıyla çalışmalarını sürdürüyor. 

Sıfır Atık Vakfı ve Milli Eğitim Bakanlığı iş birliğiyle hayata geçirilen Sürdürülebilir Sanat Tasarım Programı kapsamında Sanat ve Tasarım Atölyesi, öğrencileri ağırlamaya devam ediyor.  

Milli Eğitim Bakanlığı’na bağlı ilk ve ortaokul öğrencilerine ilk olarak “Dünya Ortak Evimiz” mesajıyla, sıfır atık bilincinin oluşturulması ve sıfır atık yaklaşımının bir yaşam kültürü haline getirilmesi amaçlanan teorik bir eğitim veriliyor. 

Öğrencilere Temel Kavramlar ile Farkındalık Eğitimi

Öğrencilerin eğitimde; atık kavramı, atık oluşumunu önlemenin önemi, atık türlerinin sınıflandırılması, atıkların geri dönüştürülme süreçleri ve sıfır atık uygulamaları hakkında bilgi sahibi olması amaçlanırken, kirliliğin temel kaynakları, kirliliği önleme ve çevre üzerindeki bireysel sorumluluklar ile okyanuslarda biriken plastik atıkların oluşturduğu ‘Yedinci Kıta’ kavramıyla ilgili bilgiler veriliyor. 

Dünya’nın farklı bölgelerinden çevre kirliliğine ilişkin örnek haberler gösterilen öğrencilere gözlem imkanı sağlanan eğitimde, bu örnekler üzerinden dünyayı kirleten başlıca etkenlerin insan faaliyetleri olduğu anlatılarak bilinçlenmeleri ve öğrencilerin kendilerini bu sürecin aktif bir parçası olarak görmeleri hedefleniyor. 

Kalıcı ve Etkili Çözümler için Sıfır Atık Bilincinin Önemi Vurgulanıyor

Gıda israfının çevresel, ekonomik ve toplumsal sonuçlarına dikkat çekilen eğitimde, israfın sadece bir tüketim sorunu değil, aynı zamanda ciddi bir kaynak kaybı olduğu anlatılarak gıda israfının azaltılmasıyla dünya genelinde açlık sorunuyla mücadeleye önemli bir katkı sağlanabileceği vurgulanıyor. 

İsraf ve atık oluşumunun önlenmesine yönelik kalıcı ve etkili çözümlerin, sıfır atık bilincinin benimsenmesiyle mümkün olacağı vurgulanan eğitimde sıfır atık kavramı; israfı önlemeyi, kaynakların etkin kullanımını sağlamayı, atık oluşumunu engellemeyi veya en aza indirmeyi, atık oluştuğunda ise geri dönüşümünü sağlamayı amaçlayan bir atık yönetim felsefesi ve aynı zamanda ulaşılması gereken bir hedef olarak tanımlanıyor. 

Atölye Çalışması ile Sıfır Atık Yaklaşımı Uygulamalı Anlatılıyor

Sıfır Atık Vakfı’nda öğrencilere verilen temel teorik eğitimin ardından atölye çalışmasına geçiliyor. Atölyede öğrenciler bitki atıklarıyla sulu boya çalışması gerçekleştiriyor. Bir diğer uygulamada ise tekstil atıklarıyla dokuma tasarımı yapılarak sıfır atık yaklaşımı öğrencilere pratik katılımla anlatılıyor.

"Amacımız Çocuklarda Sıfır Atık Farkındalığını Oluşturmak"

Sanat ve Tasarım Atölyeleri'ne ilişkin açıklamada bulunan Sıfır Atık Vakfı Başkanı ve COP31 Yüksek Düzeyli İklim Şampiyonu Samed Ağırbaş, Sıfır Atık Vakfı’nın 2017 yılında Sayın Emine Erdoğan Hanımefendi’nin başlatmış olduğu projenin takipçisi olarak çalışmalarına devam ettiğini vurguladı. Ağırbaş, Sıfır Atık Vakfı’nın bugün itibarıyla başta İstanbul olmak üzere 81 ilde farklı etkinlikler yaptığını söyledi.

Ağırbaş, "Anadolu’da boya bitkilerden elde ediliyordu. Bugün biz bitkileri kullanarak her rengi elde edebiliyoruz. Günümüzde çok fazla atık üretimi var. Özellikle tekstil atıkları çok fazla. Biz de çocuklarımıza, tekstil atıklarının nasıl kullanılabileceğini öğretmeye çalışıyoruz. Buradaki eğitimlerle beraber atık üretmemeyi teşvik ediyoruz. Çocuklar Vakfımıza gelerek atık kumaşlardan ve bitkilerden boyama çalışmaları yapıyorlar. Atık kumaşlardan da çeşitli ürünler yaparak bunları evlerine götürüyorlar. Aslında buradaki amacımız çocuklarda sıfır atık farkındalığını oluşturmak” dedi. 

“Dünya Bir Atık Krizine Doğru Sürükleniyor”

Ağırbaş, dünyanın bir atık krizine doğru sürüklendiğini ve bu atık krizinin çözümü olarak eğitim ve farkındalığın önemine dikkat çekerek, “Yarın toplumumuzu, ülkemizi, dünyamızı, çocuklarımız yönetecek. Çocuklarımız buranın sahibi olacak. Daha çocuk yaştan itibaren biz farkındalık oluşturabilirsek ve sıfır atık bilincini çocuklarımıza kazandırabilirsek, yarın atık krizi bu şiddette devam etmez” ifadelerini kullandı. 

“Öğrenciler Sıfır Atık Konusunda Temel Bilgilerle Bilinçlendiriliyor”

Sıfır Atık Vakfı Eğitmeni Başak Erat, öğrencilerin teorik eğitimle sıfır atık konusunda temel bilgilerle bilinçlendirildiklerini belirterek, “Bu kapsamda yürüttüğümüz eğitimlerde yalnızca bilgi aktarmayı değil, aynı zamanda farkındalık ve sorumluluk duygusunu geliştirmeyi hedefliyoruz. Eğitimlerimizde öğrencilerle birlikte kaynakların bilinçli kullanımı, atık oluşumunun azaltılması ve yeniden değerlendirme yöntemleri üzerine çalışıyoruz” diye konuştu. 

Sürdürülebilir Yaşam Pratiklerini Öğreniyorlar

Erat, çocukların eğitimin ilk aşamasında sürdürülebilir yaşam pratiklerini ele aldıklarını belirterek, “Günlük hayatta uygulanabilecek basit ama etkili alışkanlıkları aktarıyoruz. Ardından öğrencilerin öğrendiklerini somutlaştırabilecekleri yaratıcı atölyelere geçiyoruz. Öğrenciler bu atölyelerde doğadan ilham alarak kendi üretimlerini gerçekleştiriyor, geri dönüştürülebilir ve doğal malzemelerle tasarım yapmanın mümkün olduğunu deneyimleyerek keşfediyorlar” dedi. 

“Tüketim Çağında Değersizleşen Malzemeler Atölyelerde Anlam ve Değer Kazanıyor”

Sıfır Atık Vakfı Atölye Eğitmeni Ebru Yağcı, çocuklara sıfır atığı sanata çevirme aşamasını öğrettiklerini söyleyerek, “Çocuklarla çay posası ile doğal boyama uygulaması yapıyoruz. Tuz, karbonat, sirke, meşe külü kullanarak renkler elde ediyoruz. Batik katlama tekniğini öğretiyoruz. Bununla yapacakları işleme desen katıyoruz. Atık olan her şeyi kullanıyoruz. Hibiskus bitkisi ile renklendirme yapıyor, ondan kalan posaları da uygulamalarımızda kullanıyoruz. Yuka bitkisinden elde ettiğimiz atıkları da kullanıyoruz. Bunlarla da renkler elde edebiliyoruz. Lifin üretim aşamaları da gösteriliyor” dedi. 

Sıfır Atık Vakfı Atölye eğitmenlerden Merve Yağcı ise atölye eğitimi ile geri dönüşüm malzemelerinden ileri dönüşüm ve özgün değerli çalışmalar ortaya çıkarıldığını belirterek, “Öğrenciler geleneksel ve yenilikçi üretim yöntemlerini bizzat deneyimlerken aynı zamanda sürdürülebilir düşünme becerileri kazanarak atölyelerden ayrılıyorlar. Tüketim çağında hızla değersizleşen malzemeler bu atölyelerde yeniden anlam ve değer kazanıyor. Böylece israfın önüne geçilirken kaynakların yeniden değerlendirilmesi sağlanıyor” ifadelerini kullandı. 

Sıfır Atık Vakfı Atölye eğitmenlerden Zeynep Özcan, tekstil atıkları ile gerçekleştirilen dokuma atölyelerinde çöpe gidecek kumaşların şerit halinde kesilerek çocuklara eskiden evlerde de kullanılan kalan kumaşlardan dokuma alışkanlığını aktarıldığını söyledi. Özcan, “Hibiskus bitkisinden sulu boya atölyemiz var. Çocuklar evlerinde de bulunan limon, tuz, sirke gibi farklı ham maddeleri kullanarak doğal boyalarını yapıyorlar” dedi. 

Sadece Eğitim Değil, Uzun Vadeli Bir Sürdürülebilirlik Hareketi

Sıfır Atık Vakfı tarafından MEB iş birliğiyle çevre bilinci yüksek bireyler yetiştirme amacıyla hayata geçirilen Sürdürülebilir Sanat Tasarım Programı kapsamındaki “Sanat ve Tasarım Atölyeleri”, öğrencilere teorik bilgi ve pratik atölye çalışmalarıyla sıfır atık ve sürdürülebilirlik konusunda farkındalık kazandırmayı hedefliyor. 

Sıfır Atık Hareketi kurucusu ve Sıfır Atık Vakfı Onursal Başkanı Sayın Emine Erdoğan Hanımefendi’nin vizyonu doğrultusunda çalışmalarını sürdüren Sıfır Atık Vakfı, Sürdürülebilir Sanat Tasarım Programı’nı bir eğitim etkinliğinin ötesinde görerek; uzun vadeli bir sürdürülebilirlik hareketi olduğunu vurguluyor. 

Sıfır atık yaklaşımı ve iklim krizine karşı farkındalık için toplumsal sorumluluk bilincini destekleyen Sıfır Atık Vakfı, bu vizyonun tabandan yayılarak geniş kitlelere ulaşması için çalışmalarını sürdürmeye devam edecek.