Sıfır Atık Vakfı'nın "İsrafsız Ramazan Sofraları" Projesinin İlk Durağı Bursa Kestel Oldu

Sıfır Atık Hareketi Kurucusu, Birleşmiş Milletler Sıfır Atık Yüksek Düzeyli Şahsiyetler Danışma Kurulu Başkanı ve Sıfır Atık Vakfı Onursal Başkanı Sayın Emine Erdoğan Hanımefendi’nin vizyonuyla çalışmalarını sürdüren Sıfır Atık Vakfı; yerel üretimin desteklendiği, ölçülü tüketim bilincinin esas alındığı ve atıksız organizasyon prensiplerinin eksiksiz uygulandığı “İsrafsız Ramazan Sofraları” projesini hayata geçirdi. Program kapsamında ilk durak Bursa’nın Kestel ilçesindeki Saitabat Köyü oldu. 

İftar programı, Türkiye’de köylü kadınlar tarafından kurulan ilk dernek olma özelliğini taşıyan Saitabat Köyü Kadınları Dayanışma Derneği işletmesinde gerçekleştirildi. 

Programa Sıfır Atık Vakfı Başkanı ve COP31 Yüksek Düzeyli İklim Şampiyonu Samed Ağırbaş, Kestel Kaymakamı Recep Öztürk, Bursa Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği İl Müdürü Hayrettin Eldemir, Bursa İl Tarım ve Orman Müdürü İbrahim Acar, Vakıf üyeleri, gazeteciler, sosyal medya içerik üreticileri ve köy halkı katıldı. 

Kur’an-ı Kerim tivaleti ile başlayan programda konuşma yapan Sıfır Atık Vakfı Başkanı ve COP31 Yüksek Düzeyli İklim Şampiyonu Samed Ağırbaş, Sıfır Atık Hareketi Kurucusu, Birleşmiş Milletler Sıfır Atık Yüksek Düzeyli Şahsiyetler Danışma Kurulu Başkanı ve Sıfır Atık Vakfı Onursal Başkanı Sayın Emine Erdoğan Hanımefendi’nin liderliğinde ulusal ve uluslararası çalışmaların aralıksız sürdüğünü belirterek, “Ramazan ayında biz gıda israfına dikkat çekmek istedik. Gıda israfıyla alakalı çeşitli çalışmalar yapmak istedik. Bu bağlamda özellikle Anadolu toplumu olarak israfsız bir toplumuz. Köylerimizde israfın olmadığı bir hayat vardır. Biz buna dikkat çekmek için köy iftarlarımızı yapmaya başladık” dedi. 

“COP31’de Gıda İsrafını Azaltacağımız 10 Yıllık Bir Kampanya Başlatacağız”

Yılda 8 milyondan fazla insanın açlık ve susuzluğa bağlı sebeplerden hayatını kaybettiğini söyleyen Ağırbaş, “Dünyada böyle bir gerçek var. Dünyanın bir tarafı yapay zekanın ne kadar su kullandığını konuşurken diğer tarafında ise bir bardak suya muhtaç olan insanların suya erişemediği için hayatını kaybettiği bir gerçek var. Sayın Cumhurbaşkanımızın liderliğinde Türkiye geçen 20 yılda dünyanın çok farklı bölgelerinde farklı insani yardımlar yaptı. Bu yıl Türkiye COP31’e ev sahipliği yapacak. Ben de COP31’in Yüksek Düzeyli İklim Şampiyonu olarak görev yapıyorum. Sayın Emine Erdoğan Hanımefendi’nin liderliğinde biz COP31’de gıda israfını azaltacağımız bir kampanyaya başlıyoruz. Bütün dünyadaki ülkelerden gıda israfını azaltmalarını isteyeceğiz. Ölçülebilir, net sonuçları olan bir kampanyayı başlatacağız. 10 yıllık bir kampanya olacak. Bu bağlamda Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanımız, COP31 Başkanımız Sayın Murat Kurum’la birlikte çalışıyoruz.  Dünyada gıda israfını azaltmayı hedefliyoruz. Şu an mevcut gıda israfını yüzde 20 azaltabilirsek dünyadaki açlığı bitirebiliyoruz ve 8 milyondan fazla insanın hayatın kurtarabiliyoruz” ifadelerini kullandı. 

“Vatandaşlarımızdan Plastik Kullanımını Azaltmalarını İstiyoruz”

Ağırbaş, şöyle devam etti:

“Plastik hayatımıza girdikten sonra dönülmez noktaya geldi. Bir birey haftada 5 gramdan fazla plastiğe maruz kalıyor. Anne karnındaki çocuklarda bile mikro plastiğe rastlıyoruz. Köy köy, kapı kapı geziyoruz ve vatandaşlarımızdan mümkün olduğunca plastik kullanımını azaltmalarını istiyoruz. Bunun yerine dönüştürülebilir ve tekrar kullanılabilir ürünler kullanılmasını istiyoruz.”

Kestel Kaymakamı Recep Öztürk, Sayın Emine Erdoğan Hanımefendi’nin himayesinde yürütülen Sıfır Atık projesinin önemine vurgu yaparak, “Günümüz dünyasında kirlilikler artmakta ve doğal kaynaklar tükenmekte. Bizlerin bunlardan dersler çıkarması gerekiyor. Hep birlikte bireysel olarak konuyu ele alırsak gelecek nesillerimize daha mutlu, daha yaşanabilir bir dünya bırakmış oluruz. Bizler doğaya aitiz. Doğa bizlere ait değil. Bunu unutmamamız gerekiyor” dedi.

Saitabat Köyü Kadınları Dayanışma Derneği Başkanı Sermin Cakalıoğlu ise, “İsrafsız Ramazan Sofraları” projesinde ilk durak olarak Bursa Kestel’in seçilmesinden mutluluk duyduklarını belirtti. Cakalıoğlu, “Tüm köy halkı olarak, kadınlarımız olarak bu başarı hikayemiz artık yurt dışına da aştı. Cumhurbaşkanımızı ve Emine Erdoğan Hanımefendi’yi de köyümüze davet ediyoruz” dedi. 

Atıksız ve İsrafsız Organizasyon İlkesi Sahada Uygulandı

Organizasyon sürecinin tamamı köy sakinleri tarafından yürütüldü; menü tamamen yöresel ve yerel ürünlerden oluşturuldu. Mekân düzenlemesi geleneksel usullere uygun şekilde hazırlanarak köy kültürünün özgün dokusu yansıtıldı. Gerçekleştirilen uygulama, projenin temel ilkelerinin sahada karşılık bulduğu örnek bir model niteliği kazandı.

İftar organizasyonu, “israf etmeme ve atık üretmeme” ilkesi doğrultusunda planlandı ve uygulandı. Katılımcı sayısına göre yapılan planlama sayesinde yemekler ihtiyaç kadar üretildi; porsiyonlama ölçülü tüketim esasına göre belirlendi.

Tek kullanımlık ürünlere yer verilmeyen organizasyonda, plastik ve ambalajlı ürün de kullanılmadı. Servis süreci yeniden kullanılabilir ekipmanlar ve geleneksel sunum yöntemleriyle gerçekleştirilirken, artan gıdaların değerlendirilmesine yönelik düzenlemeler yapıldı. 

Bu yönüyle uygulama, Ramazan sofralarının bilinçli tüketim, çevresel sorumluluk ve emanet bilincinin yaşandığı örnek bir modele dönüşebileceğini ortaya koydu.

Kadın Emeği ve Yerel Dayanışma 

Projenin en güçlü yönlerinden biri kadın odaklı uygulama yaklaşımı oldu. Organizasyonun tüm aşamalarında kadın derneği üyeleri aktif rol aldı. Yerel üretimin değerlendirilmesi, porsiyon planlaması ve mutfak organizasyonu kadın emeğiyle şekillendi.

Bu yaklaşım; köy ekonomisine katkı sunarken, israfla mücadele bilincinin aile ve toplum ölçeğinde daha kalıcı şekilde yayılmasına da zemin hazırladı. Yerel dayanışma kültürü güçlenirken, ölçülü tüketim anlayışı sahada somut bir pratiğe dönüştü.

Gıda İsrafına Karşı Somut Bir Mesaj

Uygulama kapsamında verilen temel mesaj; gıda israfının yalnızca ekonomik değil, aynı zamanda çevresel ve ahlaki bir sorumluluk alanı olduğuydu. Dünyada üretilen gıdanın önemli bir bölümünün israf edildiği gerçeğinden hareketle, kaynakların sınırlı olduğu ve tüketim alışkanlıklarının yeniden gözden geçirilmesi gerektiği vurgulandı.

“İsrafsız Ramazan Sofraları” bu yönüyle bir iftar programından öte, “emanet bilinciyle tüketim” çağrısının sahadaki karşılığı olarak değerlendirildi.

Sürdürülebilir Bir Model Hedefleniyor

Sıfır Atık Hareketi Kurucusu, Birleşmiş Milletler Sıfır Atık Yüksek Düzeyli Şahsiyetler Danışma Kurulu Başkanı ve Sıfır Atık Vakfı Onursal Başkanı Sayın Emine Erdoğan Hanımefendi’nin vizyonu ve himayelerinde çalışmalarını aralıksız sürdüren Sıfır Atık Vakfı, Bursa’da gerçekleştirilen bu uygulamayı başlangıç adımı olarak konumlandırmakta; projenin Ramazan ayı sonrasında da “Atıksız ve İsrafsız Köy Buluşmaları” başlığı altında farklı bölgelerde yaygınlaştırılmasını hedeflemektedir.

Köy ölçeğinde başlayan bu dönüşümün, zamanla daha geniş toplumsal kesimlere ulaşarak kalıcı bir tüketim bilinci oluşturması amaçlanmaktadır.