Samed Ağırbaş: "Yeşil Sanayileşmenin Merkezinde Kaynak Verimliliği ve Sıfır Atık Var"

Sıfır Atık Hareketi Kurucusu, Birleşmiş Milletler Sıfır Atık Yüksek Düzeyli Şahsiyetler Danışma Kurulu Başkanı ve Sıfır Atık Vakfı Onursal Başkanı Sayın Emine Erdoğan Hanımefendi’nin ortaya koyduğu, kaynakların verimli kullanılması, israfın önlenmesi ve sürdürülebilir yaşam kültürünün güçlendirilmesini esas alan Sıfır Atık vizyonu, Türkiye’nin COP31 sürecinde küresel iklim eyleminin somut uygulama alanlarından biri olarak öne çıkıyor. 

New York İklim Haftası’nın ana partnerleri arasında yer alan Sıfır Atık Vakfı, hafta kapsamında gerçekleştirilen temaslarda sıfır atık, döngüsel ekonomi ve kaynak verimliliğinin iklim eylemiyle bütünleşmesine yönelik çalışmalara katkı sunuyor. 

Türkiye’nin ev sahipliğinde Antalya’da gerçekleştirilecek COP31’e hazırlıklar, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı ve COP31 Başkanı Murat Kurum’un liderliğinde “uygulama” odağıyla sürdürülürken; sıfır atık ve döngüsel ekonomi de COP31 Eylem Gündemi’nin öne çıkan başlıkları arasında yer alıyor.

New York İklim Haftası kapsamında, Sanayi ve Teknoloji Bakanı Mehmet Fatih Kacır’ın başkanlık ettiği LDC-GIF Mekanizması Tanıtımı Yüksek Düzeyli Diyalog Toplantısı;  Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı ve COP31 Başkanı Murat Kurum, Sıfır Atık Vakfı Başkanı ve COP31 Yüksek Düzeyli İklim Şampiyonu Samed Ağırbaş, BM Genel Sekreter Yardımcısı ve OHRLLS Yüksek Temsilcisi Rabab Fatima ve BM Teknoloji Bankası Genel Müdürü Roland Mollerus’un katılımlarıyla gerçekleştirildi. 

“Yeşil Sanayileşme, Sıfır Atık Yaklaşımının Sanayiye Taşınmasıdır”

Programın açılışında konuşan Ağırbaş, yeşil dönüşümün merkezine insanı ve yerel ekonomik kalkınmayı koyan yaklaşımın önemine işaret etti.

Az gelişmiş ülkelerde 1,1 milyar insanın yaşadığını ve bu ülkelerin dünya ekonomik üretimindeki payının yüzde 1 düzeyinde bulunduğunu belirten Ağırbaş, yeşil sanayileşmenin yalnızca çevresel bir dönüşüm değil, aynı zamanda yerel ekonomilerin güçlendirilmesi açısından da önemli bir araç olduğunu vurguladı.

Ağırbaş, iyi fikirlerin çoğu zaman finansmana, teknolojiye veya gerekli kapasiteye erişemediği için uygulama aşamasına geçemediğine dikkati çekerek, LDC-GIF’in tam da bu noktadaki boşluğu doldurmayı hedeflediğini ifade etti.

Mekanizmanın, bir fikri uygulanabilir bir projeye dönüştürerek teknoloji ve finansmanla buluşturacağını kaydeden Ağırbaş, bu yaklaşımın iklim alanındaki taahhütlerin somut uygulamalara dönüşmesini sağlayacağını belirtti.

Sıfır Atık Sanayi Politikalarının Merkezine Taşınıyor

Konuşmasında sıfır atık yaklaşımının yeşil sanayileşmenin önemli bileşenlerinden biri olduğuna da işaret eden Ağırbaş, “daha az kaynakla daha fazlasını üretme” anlayışının sanayi politikalarının merkezinde yer alması gerektiğini vurguladı.

Enerjinin israf edilmediği, malzemelerin kullanımda tutulduğu ve üretim süreçlerinde kaynak verimliliğinin esas alındığı bir sanayi modelinin önemine dikkat çeken Ağırbaş, sıfır atık yaklaşımının eko-endüstriyel parklar aracılığıyla sanayiye taşınabileceğini ifade etti.

Bu modelde bir üretim tesisinin atığının başka bir tesis için girdi haline gelebileceğini belirten Ağırbaş, kaynakların döngü içinde tutulmasının hem çevresel etkilerin azaltılmasına hem de ekonomik değer oluşturulmasına katkı sağlayabileceğini dile getirdi.

İstanbul Platformu ile Küresel İş Birliği Güçlendirilecek

Ağırbaş ayrıca, Sıfır Atık Forumu kapsamında hayata geçirilen İstanbul Platformu’nun söz konusu çalışmaları Eylem Gündemi genelinde birbirine bağlayan önemli bir zemin oluşturacağını belirtti.

Teknolojisi bulunan ülkeleri ve kuruluşları bu çözümleri paylaşmaya, az gelişmiş ülkelerde sanayi yatırımlarını finanse eden kurumları ise mekanizmaya dahil olmaya davet eden Ağırbaş, COP31’in somut değişim ve uygulamalarla anılmasının önemine vurgu yaptı.

Sıfır Atık Vakfı ve COP31 Başkanlığı tarafından yürütülen çalışmaların, sıfır atık yaklaşımını yalnızca atık yönetimi alanıyla sınırlamadan; kaynak verimliliği, döngüsel ekonomi, sürdürülebilir üretim ve iklim eylemiyle birlikte ele alan bütüncül bir anlayışla sürdürüldüğünü belirten Ağırbaş, Antalya’da gerçekleştirilecek COP31’in bu yaklaşımın küresel ölçekte güçlendirilmesi açısından önemli bir platform olacağını ifade etti.

LDC-GIF’in resmî olarak COP31’de Antalya’da başlatılması planlanırken, mekanizma aracılığıyla az gelişmiş ülkelerde yeşil sanayi yatırımlarının önündeki teknik, teknolojik, politika ve finansman engellerinin azaltılması hedefleniyor.

Yeşil Sanayileşmede Fikirden Uygulanabilir Projeye

LDC-GIF, az gelişmiş ülkelerdeki yeşil sanayi fikirlerinin somut ve finansmana erişebilir projelere dönüştürülmesini amaçlıyor. Mekanizma; proje geliştirme ve olgunlaştırma, teknoloji eşleştirme, kapasite geliştirme ve politika uyumu olmak üzere dört temel sütun üzerine kuruluyor.

Mekanizma kapsamında ayrıca gönüllü teknik destek havuzu ile stratejik finansman havuzundan oluşan iki ayrı yapı üzerinden ülkelerin ihtiyaç duyduğu teknik kapasite ve finansmana erişimin desteklenmesi hedefleniyor. Üç yıllık dönemde 10 projenin uygulama aşamasına geçirilmesi, 10 ülkenin teknik destek havuzuna dahil edilmesi ve yaklaşık 100 milyon dolarlık finansmanın harekete geçirilmesi hedefleniyor.