Samed Ağırbaş: "Sıfır Atık, COP31 Yolunda En Somut ve En İnsani Köprüdür"

Sıfır Atık Hareketi Kurucusu, Birleşmiş Milletler Sıfır Atık Yüksek Düzeyli Şahsiyetler Danışma Kurulu Başkanı ve Sıfır Atık Vakfı Onursal Başkanı Sayın Emine Erdoğan Hanımefendi’nin vizyonu ve liderliğinde şekillenen bir sürecin sonucu olarak Birleşmiş Milletler tarafından ilan edilen 30 Mart Uluslararası Sıfır Atık Günü, atık yönetimi ve sürdürülebilirlik bilincinin evrensel ölçekte yaygınlaşmasına öncülük etmektedir.

Bu sene “Gıda Atığı” temasıyla şekillenen 30 Mart Uluslararası Sıfır Atık Günü kapsamında Birleşmiş Milletler ev sahipliğinde bir etkinlik düzenlendi. 

İki Gün İçinde 20’den Fazla Görüşme

Sıfır Atık Vakfı Başkanı ve COP31 Yüksek Düzeyli İklim Şampiyonu Samed Ağırbaş, programa ilişkin yaptığı açıklamada, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı ve COP31 Başkanı Murat Kurum ile birlikte iki gün içinde 20’den fazla görüşme gerçekleştirdiklerini belirtti.

Dünyada 800 milyondan fazla insanın elektriğe ulaşımı olmadığını ve iklim değişikliği nedeniyle çeşitli sorunların yaşandığını aktaran Ağırbaş, “Önümüzdeki 10 yıl içerisinde 132 milyondan fazla insanın yoksullaşması bekleniyor. Atıklar yüzünden birçok ülke suyunu kaybetti, havası kirleniyor. İşte biz bunların hepsine gerçek çözümler arıyoruz ve bu gerçek çözümleri aradığımız bir COP toplantısını inşa etmek için bütün taraflarla görüşüyoruz” dedi.

Sıfır Atık vizyonunun Türkiye’nin dünyaya armağan ettiği bir hareket olduğunu vurgulayan Ağırbaş, “Vakfımızın kurucusu, Onursal Başkanımız Sayın Emine Erdoğan Hanımefendi’nin liderliğinde, istişareye açık, diyalog içerisinde, uzlaşıyla ve sonuç alacağımız bir yol izliyoruz. Türkiye’de kadınların başlattığı bu hareket, bugün dünyanın 193 ülkesinde karşılık buldu” ifadelerini kullandı.

“Sayın Emine Erdoğan Hanımefendi’ye Teşekkürlerimi Sunuyorum”

Ağırbaş, Birleşmiş Milletler ev sahipliğinde düzenlenen 30 Mart Uluslararası Sıfır Atık Günü programında yaptığı konuşmada, “Bugün burada sadece bir çevre meselesinin konuşmak için değil, insanlığın ortak vicdan muhasebesini yapmak için bir araya geldik. 30 Mart Uluslararası Sıfır Atık Günü vesilesiyle Birleşmiş Milletler çatısı altında sizlerle burada buluşmak benim için büyük bir sorumluluk ve onurdur. Bu önemli etkinliği düzenleyen UNEP ve UN-Habitat’a özellikle vizyonuyla bu hareketi bir dünya markası haline getiren Birleşmiş Milletler Sıfır Atık Yüksek Düzeyli Şahsiyetler Danışma Kurulu Başkanı ve Sıfır Atık Vakfı Onursal Başkanı Sayın Emine Erdoğan Hanımefendi’ye teşekkürlerimi sunuyorum. Kendisinin de her zaman ifade ettiği gibi bizler dünyayı emanet bilen, insanlığı ise aynı gök kubbe altında tek bir aile gören bir medeniyetin temsilcileriyiz” dedi. 

“Bugün En Acil ve Çelişkili Mesele Gıda İsrafı”

Bugün zamanımızın en acil ve çelişkili meselelerinden birini ele almak bir arada olduklarını vurgulayan Ağırbaş, “Sorunumuz gıda israfı. Dünyada her yıl yaklaşık 1 milyar ton gıda israf edilirken yüz milyonlarca insan hala açlıkla karşı karşıya kalıyor. Bu sadece ahlaki bir mesele değil. Bu aynı zamanda küresel bir iklim ve kritik bir kalkınma meselesidir. Gıda kaybı ve israfı küresel sera gazı emisyonlarının önemli bir kısmını oluşturmakta, toprağımız, suyumuz ve biyoçeşitliliğimiz üzerinde de dayanılmaz bir baskı kurmaktadır” ifadelerini kullandı. 

“Gıda İsrafı İlerleme Kaydedeceğimiz En Somut Alanlardan”

30 Mart Uluslararası Sıfır Atık Günü’nde bu yılın temasının gıda israfı olduğunu söyleyen Ağırbaş, “Gıda israfı ilerleme kaydedeceğimiz en somut alanlardan birisidir. Çünkü gıda israfı tarladan sofraya kadar tüm süreçlerde gerçekleşiyor. Bugün dünyadaki gıda israfını sadece yüzde 20 azaltabilirsek yeryüzündeki açlığı tamamen bitirecek bir güce sahibiz. İşte bu potansiyel nedeniyle sıfır atık sadece atığı yönetmek değil, üretimden tüketime kaynaklarımızı kullanma biçimimizi kökten değiştirmektir. Bu yaklaşım israfı daha oluşmadan önlemek, süreçlerde verimliliği artırmak ve her kaynağı ekonomiye geri kazandıran döngüsellik kurmaktır. Sürdürülebilir bir gelecek için elimizdeki en pratik ve en güçlü anahtar budur” dedi.  

“Sıfır Atık, COP31 Yolunda En Somut ve En İnsani Köprüdür”

“COP31 Yüksek Düzeyli İklim Şampiyonu olarak Sıfır Atık ve iklim eylemi arasındaki bağı çok net görüyorum” diyen Ağırbaş, şu ifadeleri kullandı:

“Bununla beraber emisyonları düşürmek, dayanıklılığı artırmak ve kaynak verimliliğini sağlamak gibi birçok başlıkta Paris Anlaşması’na ve sürdürülebilir kalkınma amaçlarına hep beraber hizmet edelim. Fakat bugün Afrika’da ve diğer birçok bölgede bir bardak suya ve yeterli gıdaya erişemediği için hayata veda eden insanları asla unutmayalım. İklim hedeflerimiz ile insani sorumluluklarımız arasındaki önem sırasını gelin hep birlikte vicdanlarımızla belirleyelim. 

Saygıdeğer katılımcılar, unutmayalım ki okyanusun sırrı damlada gizlidir. Bizim bireysel olarak attığımız her sıfır atık adımı küresel bir adaletin inşasına hizmet eder. COP31 yolunda bu gündem iklim hedeflerimizi gerçeğe dönüştürecek en somut ve en insani köprüdür. Gelin yan yana duralım ve gelecek nesillere israfı yendiğimiz, açlığı bitirdiğimiz ve dünyayı koruduğumuz o büyük başarı hikayesini miras bırakalım.”

5-7 Haziran Sıfır Atık Forumu’na Davet

COP31 Başkanı, Türkiye Çevre Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı Murat Kurum’a teşekkürlerini ileten Ağırbaş, şöyle devam etti:

“Normalde bu programda Sayın Emine Erdoğan Hanımefendi de bizimle beraber olmayı arzuluyordu. Kendisinin de selamlarını sizlere iletmek isterim. 

Bu vesileyle 5-7 Haziran arasında İstanbul’da düzenleyeceğimiz Sıfır Atık Forumu’na sizleri davet etmekten mutluluk duyarım.” 

“Türkiye’nin Attığı Adımlar Yarının Dünyasını Şekillendirecek”

Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı ve COP31 Başkanı Murat Kurum, programda yaptığı konuşmada, etkinliğin insanlığın geleceğine sahip çıkmak ve doğaya saygıyı hatırlamak amacıyla düzenlendiğini vurguladı. 

Kurum, şu açıklamalarda bulundu:

“Hepimiz biliyoruz ki; Türkiye’nin sıfır atık ve iklim kriziyle mücadelede bugün attığı adımlar, yarının dünyasını şekillendirecek. Şurası çok açık; tüketim alışkanlıklarımız değişmeden, geleceğimizi korumamız mümkün değil. Bugün ürettiğimiz atık miktarı, doğanın kendini yenileme hızını aşmış durumda. Biz Türkiye olarak, Sayın Cumhurbaşkanımız Recep Tayyip Erdoğan’ın ifadeleriyle, bu anlayışı bir politika değil, bir seferberlik olarak ele aldık. 

Kısa sürede milyonlarca insanın hayatına dokunan, alışkanlıkları değiştiren toplumsal bir dönüşüm başlattık. Çünkü doğamız yoruldu, kaynaklarımız azaldı, dengemiz bozuldu. Bakın, sadece 2022 yılında yaklaşık 1 milyar ton gıda, yani toplam gıdanın yaklaşık 5’te 1’ini israf etmişiz. Sadece gıda israfının azaltılması bile çok yüksek etki bırakabilecek bir iklim çözümü olarak önümüzde duruyor.”

“Sıfır Atık Bir Tercih Değil, Mecburiyet”

Kurum, sıfır atığın bir tercih değil bir mecburiyet olduğunu vurguladı: 

“Biz Türkiye olarak, bu düşüncemizi sadece bireysel çabalarla değil, kurumsal ve toplumsal seferberliklerle destekledik. Bugün Türkiye’de 205 bin nokta Sıfır Atık Yönetim Sistemi ile donatıldı, geri kazanım oranı yüzde 36’ya yükseldi. Toplumun her kesiminde zihniyet değişikliği gerçekleştirdik. Bu sayede 74,5 milyon ton atık geri kazanıldı, 553 milyon ağaç kurtarıldı ve 150 milyon ton karbon salımı önlendi.”

Kurum, COP31 sürecinde Türkiye’nin attığı adımların uluslararası etkisini de vurguladı: 

“Sadece kendi ülkemizle sınırlı kalmamalı, komşu ülkelerden Afrika’ya, Asya’dan Latin Amerika’ya kadar yayılarak fark yaratmalı. Artık iklim değişikliğine karşı ‘sıfır tolerans’ sergiliyoruz ve Antalya’da tüm dünyaya en güçlü mesajı vereceğiz. Sıfır atık yaklaşımıyla COP31 boyunca gıda israfının önlenmesine dair tüm yenilikçi sistemleri ve somut taahhütleri destekleyeceğiz. Bugün attığımız her adım, sadece Türkiye’nin değil, dünyanın geleceğini belirleyecek. Biz, insanlığın sesi ve eylemin öncüleriyiz.”

Programda konuşmalar gerçekleştiren Politikadan Sorumlu BM Genel Sekreter Yardımcısı Guy Ryder, Birleşmiş Milletler Çevre Programı İcra Direktörü Inger Andersen ve UN-Habitat İcra Direktörü Anacláudia Rossbach, gıda israfının yıkıcı sonuçlarına dair istatistikler ve çözüm önerileri sundu.

Sayın Emine Erdoğan Hanımefendi’nin Video Mesajı Yayınlandı

Etkinlikte, Sıfır Atık Hareketi Kurucusu, Birleşmiş Milletler Sıfır Atık Yüksek Düzeyli Şahsiyetler Danışma Kurulu Başkanı ve Sıfır Atık Vakfı Onursal Başkanı Sayın Emine Erdoğan Hanımefendi ile Birleşmiş Milletler Genel Sekreteri Sayın Antonio Guterres’in video mesajları yayınlandı.

30 Mart Uluslararası Sıfır Atık Günü’nün Hikayesi

Sıfır Atık Projesi, 2017 yılında Sayın Emine Erdoğan Hanımefendi’nin liderliğinde başlatılarak kamuoyuna tanıtıldı. Amaç, atık yönetimi konusunda farkındalık yaratmak ve sürdürülebilir uygulamaları teşvik etmekti. 2018 itibarıyla kamu kurumlarında sıfır atık sistemlerinin kurulmasına yönelik adımlar atıldı. Bu dönemde geri dönüşüm ve atık azaltma projeleri hayata geçirilerek, atık yönetiminde somut kazanımlar sağlandı.

2019 yılında eğitim kurumlarında sıfır atık bilincinin yaygınlaştırılması için çeşitli eğitim programları başlatıldı. Belediyelerle yapılan iş birlikleri sayesinde uygulamalar yerel düzeyde hızla genişledi. 2020’de sıfır atık prensipleri hukuki temellere kavuşturuldu; uygulamalar zorunlu hale getirildi ve denetim mekanizmaları kuruldu. Bu sayede sürdürülebilir atık yönetimi, resmi bir çerçeveye oturtulmuş oldu.

Sıfır Atık Hareketi İçin 2022 Yılı Dönüm Noktası Oldu

2021 yılında Birleşmiş Milletler ve uluslararası kuruluşlarla iş birliğiyle projeler dünya çapında tanıtıldı. Düzenlenen konferanslar ve seminerler, sıfır atık uygulamalarının global ölçekte yaygınlaşmasına katkı sağladı. 14 Aralık 2022, Sıfır Atık Hareketi için dönüm noktası oldu. Türkiye’nin ana sunuculuğunda ve 105 ülkenin ortak katılımıyla “Sıfır Atık” kararı Birleşmiş Milletler Genel Kurulu’nda kabul edildi; 30 Mart ise Uluslararası Sıfır Atık Günü olarak ilan edildi.

30 Mart 2023’te BM Genel Kurul Salonu’nda düzenlenen ilk Uluslararası Sıfır Atık Günü etkinliğinde Sayın Emine Erdoğan Hanımefendi ana konuşmacı olarak yer aldı. Aynı etkinlikte BM Genel Sekreteri Antonio Guterres, BM Sıfır Atık Yüksek Düzeyli Şahsiyetler Danışma Kurulu'nun kurulacağını açıkladı ve Sayın Emine Erdoğan Hanımefendi’ye başkanlık teklif etti. Kendisi teklifi kabul ederek kurulun başkanlığını üstlendi.

BM 78. Genel Kurulu çerçevesinde New York’taki Türkevi’nde “Küresel Sıfır Atık Hareketine Doğru” etkinliği gerçekleştirildi. Etkinlikte Cumhurbaşkanı Sayın Recep Tayyip Erdoğan, “Küresel Sıfır Atık İyi Niyet Beyanı”na ilk imzayı attı.

2023 yılında Türkiye’de kurumsal yapısını güçlendiren Sıfır Atık Hareketi, Sayın Emine Erdoğan’ın himayesinde kurulan Sıfır Atık Vakfı ile sürdürülebilir ve küresel bir platforma dönüştü.

Sıfır Atık Vakfı, Türkiye’nin Liderliğini Pekiştirmeyi Hedefliyor

Sıfır Atık Vakfı, Birleşmiş Milletler Sıfır Atık Yüksek Düzeyli Şahsiyetler Danışma Kurulu Başkanı ve Sıfır Atık Vakfı Onursal Başkanı Sayın Emine Erdoğan Hanımefendi’nin vizyonu ve himayeleri doğrultusunda çalışmalarını sürdürüyor. 

Türkiye’de gıda israfının önlenmesi, atık yönetiminin güçlendirilmesi ve döngüsel ekonomi modellerinin yaygınlaştırılması için yürütülen projeler, 9-20 Kasım tarihlerinde Türkiye’de gerçekleştirilecek COP31 ile daha da görünür hale gelecek. 

Bu kapsamda çalışmalarını hızlandıran Sıfır Atık Vakfı, ulusal ve uluslararası iş birliklerini artırarak, sürdürülebilir bir gelecek için Türkiye’nin liderliğini ve örnek rolünü pekiştirmeyi hedefliyor.