Sıfır Atık Vakfı Başkanı ve COP31 Yüksek Düzeyli İklim Şampiyonu Samed Ağırbaş, COP31 kapsamında Antalya’da düzenlenen basın toplantısında zirvenin genel değerlendirmesini yaparak Sıfır Atık Vakfı’nın ulusal ve uluslararası çalışmalarını, sıfır atık yaklaşımının iklim eylemindeki rolünü ve önümüzdeki döneme ilişkin hedeflerini kamuoyuyla paylaştı. Ağırbaş, toplantıda uluslararası bilimsel katkıyla hazırlanan “Sıfır Atık Geleceğimiz” raporunu da tanıtarak sıfır atık ve döngüsel ekonomi uygulamalarıyla 2050 yılına kadar 149 gigaton karbondioksit eşdeğeri sera gazı salımının önlenebileceğine dikkat çekti.
Sıfır Atık Hareketi Kurucusu, Birleşmiş Milletler Sıfır Atık Yüksek Düzeyli Şahsiyetler Danışma Kurulu Başkanı ve Sıfır Atık Vakfı Onursal Başkanı Sayın Emine Erdoğan Hanımefendi’nin öncülüğünde küresel bir harekete dönüşen sıfır atık yaklaşımı, COP31’de iklim eyleminin önemli başlıklarından biri olarak öne çıkıyor. Bu kapsamda Sıfır Atık Vakfı, Antalya’da yürüttüğü çalışmalar, uluslararası iş birlikleri ve farklı paydaşları bir araya getiren girişimleriyle sıfır atık ve döngüsel ekonomi yaklaşımının küresel iklim gündeminde güçlenmesine katkı sunuyor.
COP31 Mavi Alan’da bulunan Sıfır Atık Müzesi’nde gerçekleştirilen basın toplantısında ulusal ve uluslararası basın mensuplarına hitap eden Sıfır Atık Vakfı Başkanı ve COP31 Yüksek Düzeyli İklim Şampiyonu Samed Ağırbaş, Antalya’da ortaya konulan iradenin dünya kamuoyuna aktarılmasında basın mensuplarının önemli bir sorumluluk üstlendiğini belirtti.
“COP31’in Başarısı Zirveden Sonra Sahada Atılacak Adımlarla Ölçülecek”
COP31’in Birleşmiş Milletler iklim süreci tarihinin en geniş katılımlı buluşmalarından biri olduğuna dikkat çeken Ağırbaş, ilk hafta sonu itibarıyla Mavi Bölge’de kayıtlı katılımcı sayısının 102 bin 610’a, Yeşil Bölge ziyaretçi sayısının ise 212 bine ulaştığını aktardı. Zirveye 95 ülke lideri ve 7 uluslararası kuruluş başkanının katıldığını, 300’ün üzerinde bakanın müzakerelerde yer aldığını ve Yeşil Bölge’de 1.500’ün üzerinde panel ve oturum gerçekleştirildiğini ifade etti.
Bu katılımın küresel iklim eylemine yönelik beklentilerin ve ortak sorumluluğun büyüklüğünü gösterdiğini belirten Ağırbaş, COP31’in başarısının yalnızca zirve süresince alınan kararlarla değil, bu kararların ülkelerde ve yerel ölçekte uygulamaya geçirilmesiyle değerlendirileceğini vurguladı.
Türkiye’nin COP31 sürecinde diyalog, uzlaşı ve ortak zemini genişletme yaklaşımıyla hareket ettiğini kaydeden Ağırbaş, zirve sonrasında hedefin COP32’ye ev sahipliği yapacak Addis Ababa’ya yalnızca yeni karar metinleriyle değil, sahada karşılığı bulunan uygulamalarla ilerlemek olduğunu söyledi.
Sıfır Atık, COP31 Eylem Gündemi’nin 10 Temel Başlığından Biri Oldu
Sıfır atığın COP31 sürecinde kazandığı konuma değinen Ağırbaş, Birleşmiş Milletler iklim konferansları tarihinde ilk kez sıfır atığın kendi başlığı ve sahnesiyle bu ölçekte bir eylem ve müzakere alanında yer aldığını ifade etti.
Sıfır atığın COP31 Eylem Gündemi’nin 10 temel maddesinden biri olmasının Türkiye’de 2017 yılında başlayan dönüşümün uluslararası düzeyde ulaştığı noktayı gösterdiğini belirten Ağırbaş, bu süreçteki katkılarından dolayı Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı ve COP31 Başkanı Sayın Murat Kurum’a ve ekibine teşekkür etti.
Sıfır atık ve döngüsel ekonomi yaklaşımlarının iklim eyleminin tamamlayıcı unsurları olarak değil, temel araçları arasında değerlendirilmesi gerektiğini vurgulayan Ağırbaş, Türkiye’nin bu alandaki deneyiminin diğer ülkeler için de uygulanabilir bir model sunduğunu kaydetti.
Türkiye’de 2017-2025 döneminde 90 milyon ton atığın ekonomiye geri kazandırıldığını belirten Ağırbaş, bu çalışmalarla 613 milyon ağacın kesilmesinin önlendiğini ve 180 milyon ton sera gazı salımının engellendiğini aktardı. Türkiye’nin geri kazanım oranının yüzde 13 seviyesinden yüzde 40’lara yükseldiğini ifade eden Ağırbaş, 2035 yılında yüzde 60, 2053 yılında ise yüzde 70 geri kazanım oranına ulaşılmasının hedeflendiğini söyledi.
“149 Gigatonluk Emisyon Azaltım Potansiyelini Hayata Geçirebiliriz”
Basın toplantısının önemli gündemlerinden birini oluşturan “Sıfır Atık Geleceğimiz” (Our Zero Waste Future) raporunun bulgularını paylaşan Ağırbaş, sıfır atık ve döngüsel ekonomi uygulamalarının iklim değişikliğiyle mücadelede önemli bir potansiyel taşıdığını belirtti.
Uluslararası bilimsel katkıyla hazırlanan ve sıfır atık yaklaşımının enerji dönüşümünün ötesindeki iklim fırsatlarını ele alan rapora göre, 2025-2050 döneminde bütüncül sıfır atık ve döngüsel ekonomi uygulamalarıyla 149 gigaton karbondioksit eşdeğeri sera gazı salımının önlenmesi mümkün. Bu potansiyelin 37 gigatonluk bölümü atık yönetiminin iyileştirilmesi, gıda israfının önlenmesi, yeniden kullanım ve onarım uygulamalarından; 112 gigatonluk bölümü ise binalar, altyapı ve dayanıklı tüketim mallarındaki dönüşümden kaynaklanıyor.
Ağırbaş, raporun iklim değişikliğiyle mücadelenin yalnızca enerji üretimi ve tüketimi üzerinden ele alınamayacağını ortaya koyduğunu belirterek üretimden tasarıma, malzeme kullanımından tüketim alışkanlıklarına kadar bütüncül bir dönüşüme ihtiyaç duyulduğunu ifade etti.
Küresel sera gazı salımlarının yüzde 55’inden fazlasının doğal kaynakların çıkarılması ve işlenmesiyle bağlantılı olduğuna dikkat çeken Ağırbaş, dünya ekonomisindeki döngüsellik oranının yalnızca yüzde 6,9 seviyesinde kalmasının kaynakların daha verimli kullanılması gerektiğini gösterdiğini söyledi.
Raporda yer alan çözümlerin büyük bölümünün gelecekte geliştirilmesi beklenen teknolojilerden değil, bugün mevcut ve uygulanabilir yöntemlerden oluştuğunu vurgulayan Ağırbaş, 149 gigatonluk potansiyelin ortak irade ve uygulamayla hayata geçirilebileceğinin altını çizdi.
COP31’den 2035’e Uzanan İki Önemli Hedef
COP31 Başkanlığı tarafından sıfır atık ve döngüsel ekonomi alanında ortaya konulan hedefleri de değerlendiren Ağırbaş, 2035 yılına kadar belediye atıklarında öngörülen artışın en az yüzde 50 azaltılmasının ve döngüsel malzeme kullanım oranının yüzde 6,9’dan en az yüzde 15’e çıkarılmasının hedeflendiğini belirtti.
“Sıfır Atık Geleceğimiz” raporunun bu hedeflerin ötesine geçerek 2050 perspektifi sunduğunu ifade eden Ağırbaş, Türkiye’nin dokuz yılda geri kazanım oranını yüzde 13’ten yüzde 40’lara taşımasının dönüşümün mümkün olduğunu gösterdiğini kaydetti.
Türkiye Plastik Atıkla Mücadelede Çalışmalarını Sürdürüyor
Basın toplantısında plastik kirliliği ve mikroplastik konusunu da gündeme getiren Ağırbaş, plastik üretiminin son 70 yılda 230 kat artarak 460 milyon tonu aştığını, plastik atıkların ise yalnızca yüzde 9’unun geri dönüştürülebildiğini belirtti.
Türkiye Plastik Atık Çalıştayı Sonuç Raporu’na ilişkin verileri paylaşan Ağırbaş, plastik atıkların yüzde 50’sinin depolandığını, yüzde 19’unun yakıldığını ve yüzde 22’sinin kontrolsüz biçimde doğaya karıştığını aktardı.
Türkiye’nin plastik kirliliğiyle mücadele kapsamında yürüttüğü saha çalışmalarına değinen Ağırbaş, ağustos ve eylül aylarında Adana, Mersin, Muğla ve Antalya’da valilerin başkanlığında toplantılar gerçekleştirildiğini bildirdi. Ardından İstanbul’da 17 bakanlığın, İstanbul Teknik Üniversitesi’nden 34 akademisyenin ve 400’ün üzerinde katılımcının yer aldığı Türkiye Plastik Atık Çalıştayı’nın düzenlendiğini belirten Ağırbaş, 15 tematik masada yürütülen çalışmaların 2053 Türkiye Plastik Vizyonu’na temel oluşturduğunu ifade etti.
Plastik kullanımında temel yaklaşımın gerekli kullanım ile gereksiz tüketimi birbirinden ayırmak, israfı önlemek ve kullanım sonrası süreçleri güvence altına almak olduğunu vurgulayan Ağırbaş, bu alandaki çalışmaların sahada sürdürüldüğünü kaydetti.
Sıfır Atık Kadın Elçileri ile 81 İlde Toplumsal Dönüşüm
Sıfır Atık Vakfı’nın toplumsal katılımı güçlendirmeye yönelik çalışmalarına da değinen Ağırbaş, Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı iş birliğinde Sıfır Atık Kadın Elçileri programının başlatıldığını açıkladı.
81 ilde gönüllü kadın elçilerden oluşan bir ağ kurulmasının hedeflendiğini belirten Ağırbaş, bir milyon kadının sıfır atık dönüşümünün taşıyıcısı olmasını amaçladıklarını ifade etti. Bu ağın 30 Mart Uluslararası Sıfır Atık Günü’ne uzanan süreçte uluslararası bir kadın elçileri ağına dönüştürülmesinin de hedeflendiğini kaydetti.
Sıfır atık yaklaşımının Anadolu’nun geleneksel tasarruf, paylaşma ve yeniden kullanım kültürüyle güçlü bir bağ taşıdığını belirten Ağırbaş; gıda israfının önlenmesi, eşyaların tamir edilerek yeniden kullanılması ve ihtiyaç fazlası ürünlerin paylaşılması gibi alışkanlıkların yaygınlaştırılmasının önemine dikkat çekti.
“Antalya’dan Ayrılırken Bir Şeylerin Değiştiğini Söyleyebilmeliyiz”
COP31’in sonuçlarına ve zirve sonrasındaki sürece ilişkin değerlendirmelerini sürdüren Ağırbaş, sıfır atık ve döngüsel ekonominin iklim eyleminin temel araçlarından biri olarak uluslararası karar süreçlerinde yer almasının önemini vurguladı. Uyum ve dönüşüm finansmanının bu kapasiteye en çok ihtiyaç duyan ülkelere ulaşması gerektiğini de ifade etti.
Cumhurbaşkanı Sayın Recep Tayyip Erdoğan’ın COP31 Liderler Oturumu’nda dile getirdiği, “Bizim medeniyetimizin merkezinde tabiata saygı vardır. Yeryüzü, korunup kollanması gereken mukaddes bir emanettir.” sözlerini hatırlatan Ağırbaş, bu anlayışın gelecek nesillere karşı taşınan sorumluluğu ortaya koyduğunu belirtti.
Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı ve COP31 Başkanı Sayın Murat Kurum’un zirve sürecinde vurguladığı, “İstiyoruz ki insanlar Antalya’dan ayrıldığında, ‘Evet, Antalya’da bir şeyler değişti’ diyebilsinler.” sözlerine de atıfta bulunan Ağırbaş, COP31 kapsamında ortaya konulan iradenin kalıcı uygulamalara dönüşmesi için çalışmalarını sürdüreceklerini söyledi.
Sıfır Atık Vakfı olarak ulusal ve uluslararası ölçekte yürütülen çalışmaların temelinde ortak sorumluluk ve uygulama anlayışının bulunduğunu belirten Ağırbaş, gıda israfının önlenmesi, eşyaların tamir edilmesi, kullanılmayan ürünlerin ihtiyaç sahipleriyle paylaşılması, kurumların dayanıklı ürünleri tercih etmesi ve belediyelerin atık toplama sistemlerini güçlendirmesinin dönüşümün temel adımları olduğunu ifade etti.
Ağırbaş, konuşmasını “Sıfır atık geleceğimiz, bir temenni değil; bir karar. Ve bu kararı birlikte verebiliriz.” sözleriyle tamamladı.
Çerez Politikası
Size daha iyi hizmet sunabilmek için sitemizde çerezlere yer veriyoruz. Sitemizi kullandığınız sürece Veri Politikamızı kabul etmektesiniz.