Emine Erdoğan: “Sıfır Atık, Bireyi Çözümün Baş Aktörü Haline Getiriyor”

Dünyanın iklim gündeminin önde gelen buluşmalarından New York İklim Haftası, iklim değişikliğiyle mücadelenin yanı sıra kaynakların verimli kullanımı, döngüsel ekonomi ve sürdürülebilir yaşam kültürünün geliştirilmesine yönelik küresel arayışlara ev sahipliği yapıyor.

İklim, ekonomi ve sürdürülebilirlik alanlarında dünyanın önde gelen isimlerini New York’ta bir araya getiren New York İklim Haftası 2026, 21 Eylül’de düzenlenen Açılış Töreni ile başladı. Climate Group tarafından düzenlenen ve 20–27 Eylül tarihleri arasında gerçekleştirilecek New York İklim Haftası, Birleşmiş Milletler Genel Kurulu ile eş zamanlı olarak küresel iklim gündeminin önemli başlıklarının ele alındığı uluslararası bir platform niteliği taşıyor.

Sıfır Atık Vakfı’nın ana partnerleri arasında yer aldığı New York İklim Haftası’nın açılış etkinliğinde Sıfır Atık Hareketi’nin küresel yolculuğuna ve iklim eylemindeki rolüne ilişkin değerlendirmelerde bulunan Sayın Emine Erdoğan Hanımefendi, Sıfır Atık yaklaşımının yalnızca atıkların yönetimine ilişkin bir model değil, üretim ve tüketim biçimlerini yeniden düşünmeyi gerektiren kapsamlı bir dönüşüm anlayışı olduğunu ifade etti.

Etkinlik alanına gelişinde Sayın Emine Erdoğan Hanımefendi’yi; Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanı Mahinur Özdemir Göktaş, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı Murat Kurum, Sıfır Atık Vakfı Başkanı ve COP31 Yüksek Düzeyli İklim Şampiyonu Samed Ağırbaş, Climate Group CEO’su Helen Clarkson, Yönetim Kurulu Kıdemli Üyesi Emma Cox ile diğer yetkililer karşıladı.

Açılış Töreni’nde ortak geleceğin inşasında iklim eyleminin önemine dikkat çeken Sayın Emine Erdoğan Hanımefendi, iklim değişikliğinin insan faaliyetlerinin yeryüzünde bıraktığı ağır yükün en görünür sonuçlarından biri olduğunu belirterek, çözümün yalnızca mevcut sistemlerin dönüştürülmesinden değil, aynı zamanda bireysel ve toplumsal alışkanlıkların yeniden ele alınmasından geçtiğini ifade etti.

Etkinlikte Türk halkının sevgi ve saygılarını ileterek konuşmasına başlayan Sayın Emine Erdoğan Hanımefendi, New York İklim Haftası’nın, iklim değişikliği karşısında sorumluluk üstlenen farklı kesimleri bir araya getiren önemli bir platform olduğunu belirterek organizasyona ev sahipliği yapanlara teşekkür etti.

“İklim Kriziyle Mücadele, Tüketim Alışkanlıklarımızı da Sorgulamayı Gerektiriyor” 

İklim krizinin yalnızca enerji ve emisyon başlıkları üzerinden değerlendirilemeyeceğine işaret eden Sayın Emine Erdoğan Hanımefendi, insanlığın üretim ve tüketim alışkanlıklarının da bu sürecin önemli bir parçası olduğunu söyledi.

Fosil yakıtlar, sanayi süreçleri ve yüksek emisyonların iklim krizindeki rolüne dikkat çeken Sayın Emine Erdoğan Hanımefendi, bununla birlikte sürekli daha fazla üretim ve tüketime dayalı ekonomik düzenin de sorgulanması gerektiğini vurguladı.

Sayın Emine Erdoğan Hanımefendi, “Bizi böylesine büyük bir krizle karşı karşıya getiren yalnızca fosil yakıtlar mıdır? Dev sanayiler midir? Yoksa bütün bunları sürekli daha fazlasını üretmeye zorlayan, sınır tanımayan bir tüketim talebi midir?” ifadelerini kullandı.

“Doğayla İlişkimizi Yeniden Ölçü ve Adalet Üzerine Kurmalıyız”

İklim değişikliğinin insanın doğayla kurduğu ilişkinin yeniden ele alınmasını zorunlu kıldığını belirten Sayın Emine Erdoğan Hanımefendi, tüketim kültürünün çevresel ve toplumsal sonuçlarına dikkat çekti.

1950’lerden bu yana dünyada üretilen yaklaşık 9,2 milyar ton plastiğin 7 milyar tonunun atığa dönüşmüş olmasının mevcut üretim ve tüketim anlayışının ortaya çıkardığı yükü gösterdiğini ifade eden Sayın Emine Erdoğan Hanımefendi, çevresel maliyetlerin dünya genelinde adil dağılmadığını belirtti.

Sayın Emine Erdoğan Hanımefendi, “Öyleyse işe atıklarımızla birlikte alışkanlıklarımızdaki aşırılıkları azaltarak, sistemlerle birlikte zihniyetimizi de değiştirerek başlamalıyız. Doğayla ilişkimizi yeniden ölçü ve adalet üzerine kurmalıyız" dedi.

“Sıfır Atık, Emanet Bilincinin Gündelik Hayata Tercüme Edilmesidir” 

Sıfır Atık Hareketi’nin bu anlayışın bir sonucu olarak ortaya çıktığını ifade eden Sayın Emine Erdoğan Hanımefendi, hareketin tüketim ve israfın olağanlaştırıldığı bir dönemde sınırları, sorumluluğu ve emanet bilincini yeniden hatırlatan bir yaklaşım sunduğunu söyledi.

Doğayı sınırsız bir kaynak deposu olarak görmek ile gelecek nesillere emanet edilmiş ortak bir varlık olarak görmek arasında temel bir zihniyet farkı bulunduğuna işaret eden Emine Erdoğan Hanımefendi, “Sıfır Atık, bu emanet bilincinin, gündelik hayata tercüme edilmesidir” dedi.

Sıfır Atık uygulamalarının 2017 yılında Cumhurbaşkanlığı yerleşkesinde başlatıldığını ve kısa sürede okullardan hastanelere, belediyelerden kamu kurumlarına ve hanelere kadar geniş bir alana yayıldığını belirten Sayın Emine Erdoğan Hanımefendi, Türkiye’nin geri kazanım oranının yüzde 13 seviyesinden yüzde 37’nin üzerine çıktığını ifade etti.

Bu dönüşümün yalnızca sayısal göstergelerle açıklanamayacağını vurgulayan Sayın Emine Erdoğan Hanımefendi, asıl kazanımın insanların değişimin yalnızca muhatabı değil, öznesi olabileceğini görmesi olduğunu söyledi.

“Bireyi Çözümün Baş Aktörü Haline Getirdi”

Sıfır Atık hareketinin iklim krizine karşı bireysel ve toplumsal eylem kapasitesini güçlendirdiğini belirten Sayın Emine Erdoğan Hanımefendi, “Sıfır Atık hareketi, iklim krizi karşısında bireyi çaresiz bir gözlemci olmaktan çıkarıp çözümün baş aktörü haline getirmiştir” ifadelerini kullandı.

Küçük görünen davranış değişikliklerinin yaygınlaştığında toplumsal bir kültüre, doğru politikalarla desteklendiğinde ise kalıcı sistemlere dönüşebileceğini belirten Sayın Emine Erdoğan Hanımefendi, bu yaklaşımın devletlerin ve şirketlerin sorumluluğunu azaltmadığını, aksine ortak sorumluluğun kapsamını genişlettiğini vurguladı.

İnsanların doğru tercihleri yapabilmesini kolaylaştıracak altyapıların kurulması, ürünlerin daha uzun ömürlü, onarılabilir ve yeniden kullanılabilir şekilde tasarlanması, döngüsel üretimi mümkün kılacak teknolojilerin geliştirilmesi ve uluslararası iş birliklerinin güçlendirilmesi gerektiğini ifade eden Emine Erdoğan Hanımefendi, Sıfır Atık hareketinin yerelden küresele uzanan yolculuğunun bu açıdan önem taşıdığını dile getirdi.

Sıfır Atık, Küresel İklim Gündeminin Parçası Haline Geliyor 

Sıfır Atık yaklaşımının uluslararası alanda giderek daha güçlü biçimde karşılık bulduğuna dikkat çeken Sayın Emine Erdoğan Hanımefendi, 2022 yılında Birleşmiş Milletler Genel Kurulu’nda kabul edilen Sıfır Atık kararını ve 30 Mart’ın Uluslararası Sıfır Atık Günü ilan edilmesini hatırlattı.

Sayın Emine Erdoğan Hanımefendi ayrıca, başkanlığını yürüttüğü Birleşmiş Milletler Sıfır Atık Yüksek Düzeyli Şahsiyetler Danışma Kurulu’nun çalışmalarına da değinerek, sıfır atık yaklaşımının küresel iklim eyleminin önemli araçlarından biri haline geldiğini ifade etti.

Türkiye’nin ev sahipliğinde gerçekleştirilecek COP31 sürecine de işaret eden Sayın Emine Erdoğan Hanımefendi, Sıfır Atık yaklaşımının iklim eylemiyle daha güçlü biçimde bütünleştirilmesinin önemini vurguladı.

Sıfır Atık Vakfı’nın ana partnerleri arasında yer aldığı New York İklim Haftası açılışında Sıfır Atık yaklaşımının ele alınmasının, bu küresel dönüşümün ulaştığı noktayı ortaya koyduğunu belirten Sayın Emine Erdoğan Hanımefendi, farklı ülkelerden, şehirlerden, kurum ve kuruluşlardan aktörlerin ortak bir anlayış etrafında buluşmasının önemine dikkat çekti.

“Hiçbir Hedef Tek Başına Yeterli, Hiçbir Teknoloji Tek Başına Çözüm Olmayacaktır”

İklim krizine karşı çözüm arayışının yalnızca yeni teknolojilere veya hedeflere indirgenemeyeceğini belirten Sayın Emine Erdoğan Hanımefendi, günlük yaşam pratiklerinin de dönüşümün merkezinde yer alması gerektiğini söyledi.

“Ben bu konuşmayı yaparken New York'ta onlarca ton atık üretildi. İstanbul'da da, dünyanın pek çok şehrinde de durum farklı değil” diyen Sayın Emine Erdoğan Hanımefendi, geleceğin çözümleri konuşulurken bugünün sorunlarını üreten alışkanlıkların sürdürülmesinin çelişki oluşturduğuna dikkat çekti.

Sayın Emine Erdoğan Hanımefendi, “Geleceğin çözümlerini konuşurken bugünün sorunlarını üreten alışkanlıklarımızı sürdürdüğümüz müddetçe hiçbir hedef, tek başına yeterli; hiçbir teknoloji, tek başına çözüm olamayacaktır” ifadelerini kullandı.

Bu buluşmanın gerçek değerini etkinlikte dile getirilen fikirlerden çok, katılımcıların buradan ayrıldıktan sonra hayata geçireceği değişimlerin belirleyeceğini ifade eden Sayın Emine Erdoğan Hanımefendi, New York İklim Haftası’nın yeni fikirlerin yanı sıra yeni alışkanlıklara, ortak sorumlulukların ise ortak eyleme dönüşmesine vesile olmasını diledi.

Küresel İklim Eylemine Çok Paydaşlı Destek 

New York İklim Haftası, 20–27 Eylül 2026 tarihleri arasında New York’ta gerçekleştiriliyor. Organizasyonun resmi programında 1.000’in üzerinde etkinlik, aktivasyon ve katılım fırsatı yer alırken, hafta boyunca kamu, iş dünyası ve sivil toplumdan iklim alanında çalışan aktörler bir araya geliyor.

Sıfır Atık yaklaşımının küresel ölçekte yaygınlaştırılması ve iklim eylemiyle bütünleştirilmesine yönelik çalışmaların desteklenmesinde özel sektörün katkısı da öne çıktı. Etkinliğe VakıfBank ve Türk Telekom’un destekleri de katkı sağladı.

Söz konusu destekler, kamu, sivil toplum ve özel sektör arasında kurulan çok paydaşlı iş birliklerinin; kaynak verimliliği, döngüsel ekonomi ve iklim eylemi alanlarında kalıcı dönüşümün güçlendirilmesindeki rolünü ortaya koydu.

Sayın Emine Erdoğan Hanımefendi, konuşmasının ardından çağdaş ebru sanatçısı Garip Ay’ın canlı performansını izledi. Sanatçı Ay ile sohbet eden Sayın Emine Erdoğan Hanımefendi, ebru çalışmasının başına geçerek performansa katkıda bulundu.

Programa, gazete ve televizyonların genel yayın yönetmenleri ile çok sayıda davetli katıldı.