COP31’de Sıfır Atık Vurgusu: İklim Eylemi Geri Dönüşümden Daha Fazlası

Sıfır Atık Hareketi Kurucusu, Birleşmiş Milletler Sıfır Atık Yüksek Düzeyli Şahsiyetler Danışma Kurulu Başkanı ve Sıfır Atık Vakfı Onursal Başkanı Sayın Emine Erdoğan Hanımefendi’nin öncülüğünde ortaya konulan Sıfır Atık Hareketi, kaynakların verimli kullanılması, israfın önlenmesi ve sürdürülebilir yaşam kültürünün yaygınlaştırılması hedefleriyle küresel ölçekte çalışmalarını sürdürüyor. Türkiye’nin öncülüğünde uluslararası bir çevre hareketine dönüşen Sıfır Atık yaklaşımı, iklim kriziyle mücadelede atık yönetiminin ötesine geçen bütüncül bir dönüşüm modeli sunuyor.

Cumhurbaşkanı Sayın Recep Tayyip Erdoğan’ın çevre ve iklim alanındaki güçlü iradesiyle Türkiye, sürdürülebilir kalkınma ve iklim eylemi alanlarında uluslararası iş birliklerini geliştirmeyi sürdürüyor. Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı ve COP31 Başkanı Sayın Murat Kurum’un liderliğinde Antalya’da gerçekleştirilen COP31 de iklim hedeflerinin somut uygulamalara dönüştürülmesi, uluslararası dayanışmanın güçlendirilmesi ve çözüm odaklı politikaların geliştirilmesi bakımından önemli bir buluşma zemini oluşturuyor.

Sıfır Atığın İklim Eylemindeki Yeri COP31’de Değerlendirildi

COP31 kapsamında Sıfır Atık Vakfı tarafından Mavi Bölge’deki Sıfır Atık Forumu Sahnesi’nde “Sıfır Atık: Ne Anlama Geliyor, Neyi Kapsamaz ve Neden İklim Eylemidir” başlıklı oturum düzenlendi.

Carlos Silva Filho’nun moderatörlüğünde gerçekleştirilen oturumda; Sıfır Atık Vakfı Başkanı ve COP31 Yüksek Düzeyli İklim Şampiyonu Samed Ağırbaş, Gaziantep Büyükşehir Belediye Başkanı Fatma Şahin, Curtin Üniversitesi Sürdürülebilirlik Politikası Enstitüsü Öğretim Üyesi Atiq Zaman ve BM-Habitat Eski İcra Direktörü Maimunah Mohd Sharif bir araya geldi.

Sıfır Atık, İklim Hedeflerini Somut Eyleme Dönüştürüyor

Sıfır Atık Vakfı Başkanı ve COP31 Yüksek Düzeyli İklim Şampiyonu Samed Ağırbaş, yaptığı açılış konuşmasında, sıfır atık yaklaşımının iklim hedeflerini somut uygulamalara dönüştürme gücüne dikkat çekti. Ağırbaş, Sayın Emine Erdoğan Hanımefendi’nin vizyonu ve himayelerinde sıfır atığın ulusal bir girişimden küresel bir harekete dönüşmesinde ortaya konulan liderliğin önemine değindi.

Türk kültüründe israfın yeri olmadığını vurgulayan Ağırbaş, geleneksel değerlerin sürdürülebilir bir gelecek için önemli bir rehber olduğunu belirterek, “Bizim kültürümüzde israfa yer yoktur. Sahip olduğumuz imkânları değerlendirmek, ekmeğin bir parçasını dahi ziyan etmemek, bozulanı tamir etmek ve elimizdekini korumak gibi değerlerimiz, bizi daha sürdürülebilir bir geleceğe taşıyabilir” ifadelerini kullandı. 

COP31'de Yerel Deneyimler Küresel Eyleme Dönüşecek

Sıfır atığın yalnızca geri dönüşümden ibaret olmadığını, atığın oluşmadan önlenmesini, ürünlerin daha uzun ömürlü tasarlanmasını ve kaynakların döngüsel biçimde kullanılmasını kapsadığını ifade eden Ağırbaş, “Sıfır atık emisyonları azaltabilir, kirliliği önleyebilir ve istihdam oluşturabilir. Ancak sıfır atık her şeyden önce insan odaklıdır. Herkes bu sürece katılma ve elde edilen faydalardan yararlanma fırsatına sahip olmalıdır” dedi.

Sıfır atık yaklaşımını kamu politikalarının, iş dünyasının kararlarının ve somut yatırımların ayrılmaz bir parçası hâline getirmeyi hedeflediklerini belirten Ağırbaş, COP31'in ilk gününde bulunmaktan duydukları heyecanı da paylaştı. COP31 Başkanı Murat Kurum'un liderliğinde 40'tan fazla ülkeye gerçekleştirilen ziyaretler ve farklı paydaşlarla düzenlenen istişare toplantılarıyla ortak bir gelecek için diyalog zemini oluşturulduğunu kaydeden Ağırbaş, “Yerel deneyimlerimizi ve ortak etkileşimimizi küresel bir sürece dönüştürelim. Geleceğimiz ve gezegenimiz için birlikte çalışmaya devam edelim.” çağrısında bulundu.

“Biz, Kuşun Yuvasını Düşünen Bir Medeniyetten Geliyoruz”

Gaziantep Büyükşehir Belediye Başkanı Fatma Şahin, yaptığı konuşmada, Türkiye'nin köklü vakıf medeniyetinin doğayı, canlıları ve tüm yaşamı koruma anlayışına dikkat çekti. Katılımcıları selamlayarak konuşmasına başlayan Şahin, Sıfır Atık Hareketi'nin ulusal bir girişimden küresel bir harekete dönüşmesinde emeği bulunan isimlere teşekkür etti. Sıfır Atık Vakfı Başkanı Samed Ağırbaş'ın çalışmalarına da değinen Şahin, “Biz vakıf medeniyetinden geliyoruz. Bizim medeniyetimiz vakıf medeniyetidir. Kuşun yuvasını düşünen bir medeniyetten geliyoruz” ifadelerini kullandı.

Sıfır Atık Vakfı'nın çalışmalarını medeniyet değerlerinin günümüz koşullarına taşınması açısından önemli bulduğunu belirten Şahin, “Yerelden evrensele, geçmişten geleceğe uzanan bu anlayış bize yeni bir bakış açısı sunuyor.” dedi. Yerel yönetimlerin sürdürülebilir kalkınmadaki rolüne de vurgu yapan Şahin, kalkınmanın ve demokrasinin yerelden başladığını ifade ederek Gaziantep'in çevre ve iklim alanındaki çalışmalarını anlattı.

“Gaziantep, Tükettiği Enerjinin Tamamını Yenilenebilir Kaynaklardan Karşılıyor”

Gaziantep'in yeşil şehir hedefi doğrultusunda hava, su ve çevrenin korunmasına yönelik eylem planları hazırladığını belirten Şahin, kentin yenilenebilir enerji alanındaki çalışmalarına dikkat çekti. “Biz, tükettiğimiz bütün enerjiyi yenilenebilir enerjiye dönüştürmüş bir belediyeyiz. Gaziantep olarak havayı, suyu ve toprağı koruyacak eylem planları hazırladık” diyen Şahin, kentin uluslararası alanda elde ettiği başarılara da değindi. 

Atık Yönetiminin Ötesinde Bütüncül Bir Dönüşüm

Oturumda sıfır atık kavramının doğru anlaşılması, yaklaşımın kapsadığı alanlar ve sınırları ile atık oluşumunun önlenmesinin iklim değişikliğiyle mücadeleye katkısı ele alındı. Kaynakların üretiminden tüketimine, atık oluşumunun önlenmesinden yeniden kullanıma ve geri dönüşüme uzanan süreçlerin iklim politikalarıyla ilişkisi farklı perspektiflerden değerlendirildi.

Sıfır atık yaklaşımının yalnızca atıkların toplanması ve geri dönüştürülmesiyle sınırlı olmadığına dikkat çekilen oturumda; üretim ve tüketim alışkanlıklarının dönüştürülmesi, doğal kaynakların korunması, israfın azaltılması ve döngüsel ekonomi uygulamalarının yaygınlaştırılması gibi başlıklar öne çıktı.

Sıfır atığın iklim eylemiyle ilişkisi çerçevesinde, atık oluşumunun önlenmesinin sera gazı emisyonlarının azaltılmasına, doğal kaynaklar üzerindeki baskının hafifletilmesine ve sürdürülebilir üretim-tüketim modellerinin geliştirilmesine sunduğu katkılar değerlendirildi.

Yerel Uygulamalardan Küresel İklim Politikalarına

Oturumda yerel yönetimlerin sıfır atık uygulamalarının yaygınlaştırılmasındaki rolü, şehirlerin kaynak yönetimi kapasitesi ve uluslararası iş birliklerinin önemi de gündeme geldi. Yerel ölçekte geliştirilen çözümlerin ulusal politikalara ve küresel iklim hedeflerine katkısı üzerinde duruldu.

Akademik bilgi birikimi, uluslararası kurumların deneyimi, yerel yönetimlerin uygulama kapasitesi ve sivil toplumun katkısının bir araya gelmesinin sıfır atık hedeflerinin hayata geçirilmesindeki önemi değerlendirildi.

Sıfır Atık Vakfı, COP31 süresince gerçekleştirdiği oturumlar ve uluslararası paydaşlarla yürüttüğü çalışmalarla sıfır atık yaklaşımının küresel iklim gündemindeki yerini güçlendirmeyi, iyi uygulama örneklerinin paylaşılmasını ve somut çözüm ortaklıklarının geliştirilmesini hedefliyor.