Aydın’da Sıfır Atık ve İklim Gündemi İçin 15 Tematik Masada Yerel Çözüm Önerileri Ortaya Konuldu

Sıfır Atık Hareketi Kurucusu, Birleşmiş Milletler Sıfır Atık Yüksek Düzeyli Şahsiyetler Danışma Kurulu Başkanı ve Sıfır Atık Vakfı Onursal Başkanı Sayın Emine Erdoğan Hanımefendi’nin vizyonu ve himayeleri doğrultusunda çalışmalarını sürdüren Sıfır Atık Vakfı tarafından düzenlenen çalıştay, “Yerelden Ulusala İsraf, Atık ve Kaynak Yönetimi” yaklaşımıyla gerçekleştirildi. Çalıştayda ortaya konulan yerel deneyim ve çözüm önerilerinin, Türkiye’nin sıfır atık ve iklim politikalarına katkı sunması hedeflendi.

Çalıştay; Sıfır Atık Vakfı koordinasyonunda, Aydın Valiliği himayesinde; Aydın Büyükşehir Belediyesi, Adnan Menderes Üniversitesi, Aydın İl Tarım ve Orman Müdürlüğü ve Aydın Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği İl Müdürlüğü iş birliği ile 22 Eylül Salı günü düzenlendi.

Çalıştayda; Adnan Menderes Üniversitesi Rektörü Prof. Dr. Bülent Kent, Aydın Vali Yardımcısı Ali Yılmaz, Aydın Büyükşehir Belediyesi Genel Sekreter Yardımcısı Nazmi Burak Örnek, Adnan Menderes Üniversitesi Rektör Yardımcısı Prof. Dr. Cemal İyem, Aydın İl Tarım ve Orman Müdürü Ayhan Temiz ve Aydın Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği İl Müdürü Halit Ergin açıklamalarda bulundu.

“Aydın’ın Geleceğine Dair Ortak Akıl Üretiyoruz”

Aydın Adnan Menderes Üniversitesi Rektörü Prof. Dr. Bülent Kent çalıştayın yalnızca bir toplantı değil, Aydın’ın geleceğine ilişkin ortak akıl oluşturma süreci olduğunu söyledi. Sıfır Atık Hareketi’nin kazandırdığı çevre bilincinin 2053 net sıfır emisyon hedefi ve COP31 vizyonuyla yerelden güçlendirilmesinin önemine değinen Kent, 15 tematik masada veriye dayalı tespitler yapılacağını, Aydın’a özgü çözümler geliştirileceğini ve bunların ölçülebilir hedeflere dönüştürüleceğini kaydetti.

“Çalıştay Çıktıları Yerel Çevre Politikalarına Katkı Sağlayacak”

Aydın Vali Yardımcısı Ali Yılmaz da iklim değişikliği ve kaynak yönetimi alanındaki küresel gelişmelere dikkat çekerek, Sıfır Atık Vakfı’nın yerel, bölgesel ve ulusal düzeyde yürüttüğü çalışmaların önemine işaret etti. Aydın’ın tarım, turizm ve sanayi potansiyeli açısından taşıdığı öneme değinen Yılmaz, çalıştayda ortaya çıkacak sonuçların kamuoyuyla paylaşılacağını ve valilik bünyesinde oluşturulacak koordinasyon kurulu tarafından takip edilerek yerel çevre politikalarının geliştirilmesine katkı sağlayacağını belirtti.

“Doğanın Geleceği, İnsanın Geleceğidir”

Aydın Büyükşehir Belediyesi Genel Sekreter Yardımcısı Nazmi Burak Örnek, sıfır atık ve iklim değişikliğiyle mücadelenin yalnızca yerel yönetimlerin değil, toplumun tüm kesimlerinin ortak sorumluluğu olduğunu vurguladı. Atıkların yalnızca bertaraf edilmesi gereken bir kirlilik olarak değil, döngüsel ekonomiye kazandırılabilecek bir değer ve enerji kaynağı olarak değerlendirilmesi gerektiğini belirten Örnek, çalıştayın merkezi yönetim, yerel yönetimler, akademi ve toplum arasında ortak bir zemin oluşturacağını ifade etti.

“Çözümler Somut, Uygulanabilir ve Ölçülebilir Olmalı”

Aydın Adnan Menderes Üniversitesi Rektör Yardımcısı Prof. Dr. Cemal İyem, çalıştay kapsamında Aydın’ın israf, atık ve kaynak yönetimi alanındaki mevcut durumunun 15 tematik masada ele alınacağını belirtti. Üniversitenin bilimsel koordinasyon ve raporlama görevini üstlendiğini aktaran Yiyemi, masa çalışmalarından elde edilecek verilerin ve önerilerin il düzeyinde hazırlanacak raporlara katkı sunacağını ifade ederek, ortaya çıkacak çözümlerin somut, uygulanabilir ve ölçülebilir olmasının hedeflendiğini söyledi.

“Sıfır Atık Aynı Zamanda Bir Yaşam Kültürüdür”

Aydın Tarım ve Orman İl Müdürü Ayhan Temiz ise iklim değişikliği ve çevre sorunlarından en fazla etkilenen sektörlerin başında tarımın geldiğine dikkat çekti. Su verimliliği, gıda israfının önlenmesi, deniz çöpleri ve hayalet ağlarla mücadele ile tarımsal ambalaj atıklarının toplanmasına yönelik çalışmaları aktaran Temiz, sıfır atık hareketinin yalnızca bir çevre projesi değil, aynı zamanda bir yaşam kültürü olduğunu belirtti.

 “Sıfır Atık, Çevre Politikalarının Kalbinde”

Aydın Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği İl Müdürü Halit Ergin, sıfır atık yaklaşımının çevre politikalarının merkezinde yer aldığını belirterek, çevre yönetiminin yalnızca atıkların toplanması ve bertaraf edilmesinden ibaret olmadığını vurguladı. Ergin, atığın henüz oluşmadan önlenmesi, kaynakların verimli kullanılması ve ekonomiye katma değer sağlayacak döngüsel bir sistemin kurulmasının önemine işaret ederek, çalıştaydan çıkacak somut önerilerin önümüzdeki dönemde yürütülecek projeler ve çalışmalar için yol gösterici olacağını ifade etti.

Yerel Paydaşlar Ortak Akıl Etrafında Buluştu

Aydın Sıfır Atık Çalıştayı; kamu kurumları, yerel yönetimler, akademi, özel sektör, sivil toplum kuruluşları ve farklı alanlardan yerel paydaşları bir araya getirdi. Çok paydaşlı çalışma modeliyle Aydın’ın çevre, iklim ve kaynak yönetimi alanındaki mevcut durumu değerlendirilirken, yerel ölçekte uygulanabilecek çözüm önerileri üzerinde çalışıldı.

Çalıştay kapsamında oluşturulan 15 tematik masada iklim, afet ve doğa yönetiminden su yönetimine, sıfır atık mavi ve denizlerden tarım ve gıda sistemlerine, plastik ve tek kullanımlık ürünlerden enerji ve ulaşım dönüşümüne kadar farklı başlıklar ele alındı. 

1. Masa: İklim, Afet ve Doğa Yönetimi

2. Masa: Su Yönetimi ve Sulama Verimliliği

3. Masa: Sıfır Atık Mavi – Sucul Ekosistemler, Denizler ve Kıyılar

4. Masa: Tarım, Gıda ve Organik Döngü

5. Masa: Ambalaj, Plastik ve Tek Kullanımlık Ürünler

6. Masa: Sanayi, Ticaret ve Dönüşüm Ekonomisi

7. Masa: Tekstil, Mobilya ve Tüketim Malları

8. Masa: Enerji ve Ulaşım Dönüşümü

9. Masa: Kamusal Alanlar, Parklar, Yapı ve Kentsel Alan Yönetimi

10. Masa: Turizm, Otelcilik, Hizmet Sektörü ve Etkinlik Yönetimi

11. Masa: Sağlık Kurumlarında Sıfır Atık ve Kaynak Verimliliği

12. Masa: Kültürel, Eğitsel ve Toplumsal Dönüşüm

13. Masa: Finansman, Teşvik ve Dönüşüm Ekonomisi

14. Masa: Yönetişim ve Kurumsal Sistemler

15. Masa: Dijitalleşme, Veri Yönetimi ve İstatistik

Tematik Masalarda Öne Çıkan Başlıklar

Çalıştay kapsamında gerçekleştirilen tematik masa çalışmalarında Aydın’ın çevre, iklim, su, tarım, atık ve kaynak yönetimine ilişkin mevcut durumu değerlendirilirken, yerel ölçekte uygulanabilecek çözüm önerileri de ele alındı. İklim, afet ve doğa yönetimi masasında atık yönetimi ve yeniden kullanım alanındaki mevzuat eksiklikleri, deprem master planının bulunmaması ile taşkın ve kuraklık döngüsünün yönetilememesi öncelikli sorunlar arasında belirlenirken; su yönetimi ve sulama verimliliği masasında tarımsal sulamada verimliliğin artırılması, modern sulama sistemlerinin yaygınlaştırılması, atık suyun geri kazanımı, yeraltı su kullanımının denetlenmesi, yağmur suyu hasadı ve kuraklığa dayanıklı ürün desenlerinin geliştirilmesi gibi başlıklar öne çıktı.

Eğitim Çalışmalarının Güçlendirilmesi Gerektiği Vurgulandı

Sıfır atık, mavi, sucul ekosistemler, denizler ve kıyılar masasında tarımsal faaliyetler, atıklar ve altyapı kaynaklı kirliliklerin su ve deniz ekosistemleri üzerindeki etkileri değerlendirilirken, mikroplastik kirliliği, kıyı erozyonu ve kıyı alanlarındaki atıkların azaltılmasına yönelik farkındalık, denetim ve eğitim çalışmalarının güçlendirilmesi gerektiği vurgulandı. Tarım, gıda ve organik döngü masasında ise bitkisel ve hayvansal üretimdeki kayıp ve israfın azaltılması, tarımsal ve organik atıkların yeniden değerlendirilmesi, atıklardan enerji üretimi ve yerel paydaşları bir araya getiren bütüncül modeller üzerinde duruldu. Ambalaj, plastik ve tek kullanımlık ürünler masasında da özellikle tarımsal faaliyetlerden kaynaklanan plastiklerin ve ambalaj atıklarının yönetimi, geri dönüşüm altyapısının güçlendirilmesi, depozito sisteminin yaygınlaştırılması ve toplum genelinde farkındalığın artırılması gündeme geldi.

Yerel Yönetim-Sanayi İş Birliği Güçlendirilmeli

Sanayi, ticaret ve dönüşüm ekonomisi masasında Aydın’ın tarım, gıda, madencilik, turizm ve hizmet sektörlerindeki farklı atık türleri değerlendirilerek, ilçe ve sektör bazlı veri altyapısının geliştirilmesi, küçük ve orta ölçekli işletmelerin dönüşüm kapasitesinin desteklenmesi ve yerel yönetim-sanayi iş birliğinin güçlendirilmesi gerektiği ifade edildi. Tekstil, mobilya ve tüketim malları masasında ise hızlı tüketim ve hızlı moda alışkanlıklarının yol açtığı kaynak kullanımı, üretim kayıpları ve atıklar ele alınırken; uzun ömürlü tasarım, yeniden kullanım, toplama-ayrıştırma altyapısı, tüketici farkındalığı ve pilot uygulamalarla dönüşümün izlenmesine yönelik öneriler geliştirildi.

Çalıştayın temel yaklaşımını “İsraf-Tasarruf-Atık-Dönüşüm-İklim Etkisi” dönüşüm zinciri oluşturdu. Bu doğrultuda kaynakların verimli kullanılması, israfın oluşmadan önlenmesi, oluşan atıkların doğru yöntemlerle yönetilmesi ve geri kazanım süreçlerinin güçlendirilmesine yönelik değerlendirmeler yapıldı.

Farklı sektörlerden paydaşların bilgi ve deneyimlerinin bir araya getirildiği çalıştayda, sıfır atık yaklaşımı çevre yönetiminin yanı sıra toplumsal ve ekonomik dönüşüm perspektifiyle de ele alındı.

Aydın’dan COP31’e Yerel Katkı

Aydın Sıfır Atık Çalıştayı kapsamında ortaya konulan veriler, değerlendirmeler ve çözüm önerilerinin; yerel, ulusal çevre ve iklim politikalarına katkı sunması, Türkiye’nin 2053 Net Sıfır Emisyon hedefi doğrultusundaki çalışmalarını desteklemesi ve COP31 kapsamında yürütülen çevre ve iklim çalışmalarına yerelden güçlü bir katkı sağlaması amaçlandı.